18th October 2018, Thursday

E-budhabar

पहिलोपटक भारतको राजनीतिमा ठूलो परिवर्तन



पहिलोपटक भारतको राजनीतिमा ठूलो परिवर्तन

बालकृष्ण गुप्ताको चुनावी सभा भवानीपुरमा पनि राखियो । डा. राममनोहर लोहियाले सम्बोधन गर्ने पोस्टहरू व्यापक रूपले टाँसिएको हुँदा धेरै ठूलो संख्यामा वरपर र टाढाटाढा गाउँहरूबाट समेत मान्छेहरू जम्मा थिए ।
चुनाव यतातिरका इलाकाहरूबाट बालकृष्ण गुप्ताले राम्रो मतदान पाए पनि पूर्णिया सहर र यसको ग्रामीण इलाकामा पूर्वपाकिस्तान बनेपछि त्यहाँबाट भागेको हिन्दु बंगालीहरूको ठूलो बाहुल्य २० वर्षअगाडि सन् १९४७ देखि रहँदै आएको थियो । कांग्ेरसका उम्मेदवार बंगाली थिए । अर्को कुरा कटिहार र किसानगन्जतिर पहिले देखिँदै बस्दै आएको मुसलमान जनसंख्या जसमध्ये पूर्वी पाकिस्तान नभएर यहीँ बसेका तर मनमा भित्रभित्रै असुरक्षित महसुस गरिरहेकाहरूमा भारतीय कांग्ेरसको धर्मनिरपेक्षता र सरकारी पार्टीलाई साथ दिनु नै सुरक्षित रहने मनोविज्ञानले पनि भारतीय कांग्ेरसका उम्मेदवारलाई त्यस बखतसम्म सघाउँदै आएका थिए । अर्को कुरा त्यतातिर कांग्ेरसका बंगालीहरूले बालकृष्ण गुप्ता मारवाडी भएको अराजनीतिक प्रचार पनि व्यापक रूपले गरेछन् । डा. राममनोहर लोहियाले कैयौं ठाउँ आमसभा सम्बोधन गरेर बालकृष्णलाई धेरै सघाउँदा केही मतका अन्तर कांग्ेरसकै उम्मेदवारको जित भयो ।
तर, सन् १९६७ मा लगातार २० वर्ष सन् १९४७ देखि एकछत्र सरकार चलाउँदै आएको भारतीय राष्ट्रिय कांग्ेरसको सरकार भने पहिलोपटक सत्ताबाट हट्न पुग्यो । बिहारको प्रान्तीय सभामा त्यसबखतको ३ सय १८ मध्ये जम्मा १ सय २८ भयो र विरोधी दल डा. राममनोहर लोहिया नेता रहेका संयुक्त सोसलिस्ट पार्टी ६८, जयप्रकाश नारायण नेतृत्वको प्रजा सोसलिस्ट पार्टी भारतीय जनसंघ (भाजपाको पहिलो संस्था) जनक्रान्ति दल, भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (२४), माक्र्सवादी कम्युनिस्ट पार्टी (४) लगायत सबै विरोधी दल मिल्दा १ सय ९० हुन गई कांग्ेरसको १ सय २८ भन्दा धेरै भयो ।
उता, पश्चिम बंगालमा पनि २ सय ८० मध्ये १ सय ३३ स्थान जिती भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी माक्र्सवादी प्रथम र भारतीय कांग्ेरसले १ सय २७ स्थान पाई सन् १९६७ को चुनावमा दोस्रो भयो । अरू वामपन्थी पार्टीहरू भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी १६, फरवर्ड ब्लक १३ र अरूहरू चुनावअघि नै कांग्ेरस फुटेर नयाँ पार्टी बंगाल कांग्ेरसको ३३ स्थान प्राप्त नेता अजथय मुखर्जीलाई मुख्यमन्त्री र ज्योति बसु उपमुख्यमन्त्री भई प्रथम गैरकांग्ेरसी सरकार बन्ने भयो ।
२० वर्षपछि अरू कैयौं प्रान्तमा पनि भारतीय राष्ट्रिय कांग्ेरसको सरकारहरू विस्थापित भएका थिए ।

Leave a Reply

... र यो पनि ...

चक्रपथ

करोडपति खरदार

ShareTweet काठमाडौं । सामान्यतया एक सरकारी कर्मचारी त्यो पनि खरदार तहको । उसको तलबले काठमाडौंको यो महँगीमा केके गर्न पुग्ला ? स्वाभाविक उत्तर हुन्छ– जेनतेन परिवार पाल्न- ...
पूरा पढ्नुहोस्

स्रष्टा र सिर्जना

खुम्चिँदो अनुवाद

ShareTweet केही दशकयता नेपाली प्रकाशन व्यवसाय आशातित रूपले फस्टाएको छ । खासगरी, २०६२÷०६३ को राजनीतिक परिवर्तनपछि प्रकाशन व्यवसायले पनि अपेक्षाकृत ढंगमा गति लिन थालेको- ...
पूरा पढ्नुहोस्

नयाँ पुस्तक

६ दशकअघिको तस्बिर

ShareTweet वर्तमान समयमा मानिसहरू सम्मानित, स्वतन्त्र र निष्ठापूर्वक बाँच्न पाएका छन् । तर, युगौंअघि भने नेपाली समाज भयावह परिस्थिति बेहोरेर बाँचेको थियो । सती, दासजस्ता- ...
पूरा पढ्नुहोस्

छोटकरीमा