18th February 2020, Tuesday

E-budhabar
Header Right Side NTC Advertisement

पार्टी र सरकारबीचको सम्बन्ध

पार्टी र सरकारबीचको सम्बन्ध

जनताको अभिमतबाट कम्युनिस्ट पार्टी सरकारमा पुगेपछि सरकारले लोकप्रिय ढंगले काम गरेपछि मात्र राज्य सत्तामा श्रमजीवी वर्गको नेतृत्व कायम हुन्छ । यसै भएर सरकारलाई पार्टीका नीतिअनुरूप नीति तथा कार्यक्रम बनाएर लागू गर्न पार्टीले हरहमेसा निर्देशित गरिरहनुपर्दछ । पार्टीले नीति कार्यक्रममा मात्रै होइन, सरकारले प्रभावकारी तवरले कार्य गर्न सक्यो सकेन ? भनेर पार्टीभित्र अनुगमन गर्ने संयन्त्र पनि हुनुपर्दछ । यसो गर्दा मात्र पार्टी र सरकारबीचको सम्बन्ध प्रगाढ र जीवन्त बन्दछ । सरकारले अवलम्बन गर्ने हरेक नीति तथा कार्यक्रमबारे पार्टीले अपनत्व लिन सक्ने गरी सरकारमा कार्यक्रम सञ्चालन हुने र सरकारका तर्फबाट पार्टीभित्र जानकारी गराउने, कार्य हुनुपर्दछ । सरकारले नीति कार्यक्रम बनाउँदा र सम्बन्धित तहको पार्टी कमिटीबाट सुझाव लिने र तदनुरूपको नीति कार्यक्रमलाई सरकारमार्फत लागू गर्ने कार्य गर्न सक्दा पार्टी पंक्तिले सरकारका नीति, कार्यक्रमको व्याख्या, विश्लेषण गर्ने र सरकारका नीति कार्यक्रमप्रति प्रतिपक्षीहरूले गर्ने विरोधको खण्डनमण्डन गर्ने कार्य गर्न सहज हुन्छ ।
नेपाल कम्युमिस्ट पार्टीको नेतृत्वमा वाम गठनबन्धनको सरकार गठन भएको ६ महिना व्यक्त भयो । निर्वाचनमा जनताको विश्वास जितेर सरकार गठन गरेपछि राष्ट्रिय अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा नै चासो र चर्चाको विषय बन्यो । सर्वत्र खुसियाली छायो, खासगरी श्रमजीवी वर्गका बीचमा वामपन्थीहरूले दुई तिहाइको हाराहारीमा विजयी हासिल गरेपछि निद्रा हराम हुन थाल्यो ।
लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा नेत्तृवकारी भूमिका निर्वाह गरेका र जनताको विश्वास जितेर सरकारमा पुगेका वामपन्थीहरूविरुद्ध अहिले पुँजीवादीहरूले ‘अधिनायक अधिनायकवादी शासन सुरु गरेको अनर्गल प्रचार गरिरहेका छन । यसरी वर्तमान सरकारविरुद्ध पुँजीवादीहरूले जुन ढंगले दुष्प्रचार गरिरहेका छन्, यसको पार्टी पंक्तिबाट प्रतिवाद गर्नुपर्दछ । सरकारले जनताको मन छुने कार्यक्रम सञ्चालन गरेर जनताको विश्वास आर्जन गर्ने कार्यमा लाग्नुपर्दछ । यसो भयो भने मात्र सरकारको लोकप्रियता बढेर जान्छ ।
पार्टी र सरकारबीचको सम्बन्धलाई व्यवस्थित गर्न जरुरी छ । अहिले संघ प्रदेश र स्थानीय तह गरी तीनवटै तहमा पार्टीको तर्फबाट निर्वाचित जनप्रतिनिधिहरूले नेतृत्व गरिरहेका छन् । सरकारको कार्यलाई प्रभावकारी बनाउन निम्न विषयमा पार्टीको ध्यान जान जरुरी छ ।
१. उच्च स्तरीय संयन्त्र निर्माण
सरकारका कार्यलाई प्रभावकारी बनाउन पार्टीको तर्फबाट उच्चस्तरीय संयन्त्र निर्माण हुन सक्यो भने यसले सरकारको कामलाई नयाँ गति दिनेछ । पार्टीभित्र अनुभवले खारिएका तीन÷तीन जना प्रधानमन्त्री, तीन÷चार जना उपप्रधानमन्त्रीहरू छन् । यसरी उच्चस्तरीय संयन्त्रमार्फत सरकारलाई सल्लाह सुझाव दिने र सरकारले तदनुरूप कार्य सञ्चालन गर्दा पार्टी र सरकारका बीचमा नयाँ रक्त सञ्चार हुनेछ ।
२. सक्षम र योग्य व्यक्तिहरूको छनोट
सरकारमा नियुक्त गरिने मन्त्रीहरू सक्षम र योग्य व्यक्तिहरू छनोट गरिनु वाञ्छनीय हुन्छ । सरकार सञ्चालन गर्ने कार्य चुनौतीपूर्ण कार्य हो । योग्य, सक्षम र विषय विज्ञ भएका व्यक्तिबाट मात्र कर्मचारीतन्त्रलाई निर्देशित र समन्वय गर्न सक्ने सामथ्र्य राख्न सक्छ । अतः मन्त्री पदमा व्यक्ति छनोट गरिँदा यी विषयलाई ध्यान दिन जरुरी हुन्छ ।
३. राजनीतिक नियुक्ति
पार्टीले विभिन्न आयोग, समिति र कूटनीतिक क्षेत्रमा नियुक्त गरिने व्यक्तिहरू सक्षम, योग्य र सम्बन्धित क्षेत्रको अनुभवी र विज्ञ हुन जरुरी छ । यसका लागि पार्टीभित्र राजनीतिक नियुक्तिका लागि सिफारिस गर्ने अधिकारिक निकाय हुनु जरुरी छ । पार्टीबाट सिफारिस गरिने व्यक्तिको सबै पक्षको विश्लेषण गरेर पार्टीको संस्थागत निर्णयबाट गरिने सिफारिस र तदनुरूपको नियुक्ति प्रक्रियाले यसरी नियुक्त हुने व्यक्तिले पार्टीको नीतिअनुरूप जवाफदेही भएर काम गर्ने स्थितिको विकास हुन्छ ।
४. सरकारका कामको आवधिक समीक्षा
पार्टीभित्र तीनवटै तहका सरकारको कामको आवधिक समीक्षा गर्ने गरिनुपर्दछ । समीक्षाबाट सरकारले गरेका राम्रा कामको प्रचारप्रसार गर्ने र कमीकमजोरी भए तत्काल सुधार गर्ने गुन्जायस रहन्छ । यसरी कार्य प्रक्रियालाई अगाडि बढाउन सके पार्टी र सरकारबीचको सम्बन्ध राम्रो भएर जान्छ ।
५. मितव्ययिता, आर्थिक अनुशासन र पारदर्शिता
तीनवटै सरकारबाट सरकार सञ्चालन गर्दा मितव्ययी, आर्थिक अनुशासन र पारदर्शिता कायम गर्न हरहमेसा ध्यान दिनु जरुरी हुन्छ । अहिले प्रदेश र स्थानीय तहका सरकारहरू बढी आर्थिक विषयमा आलोचित भएका छन् । जनप्रतिनिधिको तलबसुविधा, सवारीसाधन खरिद आदि विषयले पार्टीको छवि राम्रो हुन नसकेको टिप्पणी हुन थालेको छ । अतः यस्ता विषयहरूमा पार्टीभित्र छलफल गर्ने, आर्थिक दायित्व बढ्दै

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

... र यो पनि ...

  • सामान्यमा आफ्नै हात जगन्नाथ

    काठमाडौं । रोजेको आकर्षक ठाउँमा जाने इच्छा प्रायः सबै कर्मचारीको हुन्छ । कतिपय कर्मचारी त पहुँच नपुगेकै कारण वर्षौंदेखि दुर्गम र अनाकर्षक ठाउँमा बस्दै आएका छन् । वर्षौंदेखि घरपरिवारसँग टाढिएर बस्नुपरेको धेरै दर्दनाक पीडा छन् । तर, सामान्य प्रशासन मन्त्रालयमा बसेका केहीले भने आफ्नो सरुवा पनि भनेको ठाउँमा आफैंले गरेर...
  • हिमालयन बैंकमा होडबाजी

    काठमाडौं । हिमालयन बैंकमा राणा, श्रेष्ठ, खेतान र पाण्डे समूहबीचको विवाद उत्कर्षमा पुगेको छ । आज बुधबार हुने साधारणसभाबाट राणा र श्रेष्ठ समूहको एकाधिकार तोड्न खेतान समूह सक्रिय भएको छ । एन ट्रेडिड्र कम्पनी प्रालि झम्सिखेलका तर्फबाट अध्यक्ष बनेका मनोजबहादुर श्रेष्ठ र आभा इन्टरनेसनलन प्रालि थापाथलीका तर्फबाट बैंकका प्रमुख कार्यकारी...
  • खरिपाटीमा ‘कोरोना’को त्रास

    काठमाडौं । कोरोना भाइरसबाट संक्रमित मुलुक चीनबाट फर्काइने नागरिकलाई राख्न भक्तपुरको खरिपाटीस्थित नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको तालिम केन्द्र छनोट गरिएसँगै कर्मचारीहरूमा आतंक मच्चिएको छ । चीनबाट फर्काइने नागरिकलाई राख्न तीनचार ठाउँबारे छलफल चले पनि अन्ततः खरिपाटीमा नै राख्ने टुंगोमा सरकार पुगेको हो । सो स्थान सुरक्षित रहेको हुँदा सरकारले क्वारेन्टाइन राख्ने...

चक्रपथ

फागुनबाट नेकपाको विशेष अभियान

पार्टी प्रवेश, ¥यालीदेखि जनसभभासम्मको योजना काठमाडौं । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) ले फागुन १ बाट पार्टी एकता सुदृढीकरण र जनसम्बन्ध विस्तार विशेष अभियान सञ्चालन गर्ने भएको छ । खासगरी पाँचमहिने कार्ययोजनासहित बनेको विशेष अभियान मूल रूपमा तीन महिना विशेष रूपले सञ्चालन गर्ने नेकपाको तयारी छ । गत १९ माघमा सम्पन्न...
पूरा पढ्नुहोस्

स्रष्टा र सिर्जना

ढुंगे युगतिर डोर्याउने धृष्टता

केही दिनपूर्व, प्रदर्शनीमार्गको एउटा पुस्तक पसलको दराजमा सजाइएको एउटा पुस्तकमा आँखा प¥यो, जुन पुस्तक एकजना विदेशी लेखकले लेखेका थिए र जसमा उनले नेपालका हिमालीदेखि अरु भूभाग घुम्दाका अनुभवलाई उतारेका थिए । हरेक पुस्तक किन्दा छुट लिने बानी नै परिसकेको हुँदा पुस्तक बिक्रेतालाई सोधें, ‘यो पुस्तक किन्दा कति छुट पाइन्छ ?’...
पूरा पढ्नुहोस्

नयाँ पुस्तक

फरक स्वरध्वनि

तीन दशकयता कविता–कर्म र साधनामै व्यस्त छन्, वीरु बाङ्देल । सिक्किमका बासिन्दा बाङ्देलले नेपाली भाषामा उम्दा काव्य सिर्जना गरेर पृथक पहिचान बनाउँदै आएका छन् । कवितालाई नै लेखनको मूल विषय बनाएका उनले आजको समाज र राजनीतिक परिस्थितिहरूको भित्री यथार्थको अभिव्यक्ति धेरै नै प्रभावशाली ढंगले पस्किँदै आएका छन् । उनको पछिल्लो...
पूरा पढ्नुहोस्

छोटकरीमा

  • फोटोमा हारजितको फैसला

    काठमाडौं । ‘तपाईंहरू यही हुनुहुन्छ तर तपाईंहरूकै फोटो राजारानीको जस्तो गरी राखिएको छ । यो फोटो राख्ने सामान्तवादी प्रवृत्ति हो । राजावादी प्रवृत्ति भयो । यो फोटो निकाल्नुहोस्, यसपटक सक्नुहुन्न भने अर्कोपटक नराख्नुहोला ।’ नेकपा केन्द्रीय कमिटी बैठक चलिरह“दा केन्द्रीय सदस्य राजेन्द्र राईले उठेर यसरी कडा स्वरमा प्रतिवाद गरेपछि १५...
  • कुन पार्टीमा जालिन् शिवमाया ?

    काठमाडौं । कुनै हालतमा राजीनामा नदिने अडानमा रहेकी तत्कालीन उपसभामुख डा. शिवमाया तुम्बाहम्फेले पार्टी केन्द्रीय सदस्यको हैसियतमा क्रियाशील हुने इच्छा व्यक्त गरेकी छन् । तत्कालीन सभामुख कृष्णबहादुर महराले गरेको गल्तीको सजाय आफूलाई दिन लागिएको भन्दै तुम्बाहाम्फेले आफूले गल्ती गरेको लिखित कारण पार्टीले दिनुपर्ने सर्त राखेकी थिइन् । सभामुखमा उम्मेद्वारी दिने...
  • वैदेशिक रोजगार पत्रकार समाजमा थापा

    काठमाडौं । वैदेशिक रोजगार पत्रकार समाजको साधारणसभाले हरिबहादुर थापाको अध्यक्षतामा सर्वसम्मतिले नयाँ कार्यसमिति चयन गरेको छ । शनिबार राजधानीमा सम्पन्न समाजको साधारणसभाले मिडिया मिसनका सञ्चालक थापाको अध्यक्षतामा ११ सदस्यीय कार्यसमिति गठन गरेको हो । वैदेशिक रोजगार क्षेत्रमा कलम चलाउने सक्रिय सञ्चारकर्मीहरूको संस्थाका रूपमा समाज १० वर्षअघि स्थापना भएको हो ।...