18th June 2019, Tuesday

‘मण्डले’हरूलाई काखी च्याप्ने रुचि



काठमाडौं । पञ्चायती पृष्ठभूमिका व्यक्तिहरूलाई खाली दुई प्रज्ञा–प्रतिष्ठानको कुलपतिमा नियुक्त गर्ने तयारी भित्रभित्रै चलेपछि नेकपाका कार्यकर्ताहरूमा असन्तुष्टि चुलिएको छ । सांस्कृतिक क्षेत्रमा क्रियाशील नेकपाका नेता–कार्यकर्ताले नेपाल संगीत तथा नाट्य र ललितकला प्रज्ञा प्रतिष्ठानमा आन्दोलनबाट आएका परिवर्तनकामी व्यक्तिहरूलाई लैजानुपर्ने कुरा चर्को रूपले उठाए पनि पहिला पञ्चायतलाई समर्थन गर्ने र पछिल्लो समय भने नेपाली कांग्रेससँग निकट रहेका व्यक्तिहरूलाई कुलपति बनाउन लागिएको बुझिएको छ ।
नेपाल संगीत तथा नाट्य प्रज्ञा प्रतिष्ठानमा कुनै समय राजा महेन्द्रको प्रिय ठानिएका व्यक्ति यादव खरेलको लगभग पक्कापक्कीजस्तै भइसकेको बताइन्छ । पछिल्लो समय भने खरेल कांग्रेसनिकट बुद्धिजीवीमा गनिँदै आएका छन् । उनको नाममा सरकारले लालमोहर लगाइसकेको थाहा पाएपछि लामो समयदेखि वामपन्थी आन्दोलनमा क्रियाशील सांस्कृतिककर्मीहरू क्षुब्ध बन्न पुगेका छन् । तत्कालीन एमालेनिकट जनसांस्कृतिक महासंघले सिफारिस गरेका व्यक्तिलाई लत्याएर खरेललाई नियुक्त गर्न लागेपछि संस्कृति विभागका इन्चार्ज खगेन्द्र राईले सामाजिक सञ्जालमार्फत आपत्ति जनाएका छन् । उनले लेखेका छन्, ‘प्रगतिशील खेमाले भने संगीत तथा नाट्य प्रज्ञा प्रतिष्ठानको कुलपतिमा जनकलाकार रायनको नाम सिफारिस गरेको थियो । कुलपतिका लागि रायन, रामेश र श्याम तमोटको नाम आए पनि रामेशले भने कुलपति बन्न अनिच्छा प्रकट गरेका थिए ।’ आफूलाई कुलपति बनाउन चाहनेहरूलाई उनले भनेका थिए, ‘मैले यो बीचमा धेरै काम गर्नुपर्नेछ, एकेडेमीमा गएपछि म आफ्नो काम गर्न भ्याउँदिनँ । बरु, मेरो साटो रायनलाई बनाउन पहल गर्नुहोला, उनी कुलपति बने भने मेरो पनि सहयोग रहनेछ ।’ त्यसपछि तत्कालीन एमाले र माओवादी केन्द्रको जनसांस्कृतिक संस्थाले रायनलाई कुलपति बनाउन जोड गरेका थिए । नेकपाका नेता मणि थापालगायत पनि रायनलाई कुलपति बनाउनेमा सकारात्मक बनेका थिए ।
तर, एकाएक खरेलको नाम आएपछि सांस्कृतिककर्मीहरू सरकारको आलोचना गर्न अग्रसर देखिएका छन् । कुलपतिमा शम्भुजित बाँस्कोटाको पनि नाम आएको थियो । तर, उनी अमेरिकाको डीभीवाला रहेको कुरा थाहा पाएपछि उनको सम्भावना टरेको छ । कुलपति बन्ने दौडधुपमा उनी पनि लागेका थिए । उपकुलपतिमा भने हरिहर शर्माको नाम अगाडि आएको बताइन्छ । वामपन्थी खेमाका नभए पनि नाट्य क्षेत्रमा लामो योगदान गरेका कारण उनलाई उपकुलपति बनाउने सम्भावना बढेको बताइन्छ । सदस्य–सचिवमा भने श्याम तमोटको नाम आएको छ । तर, स्वाभिमानी स्वभावका तमोट पञ्चायती पृष्ठभूमिका कुलपतिको नेतृत्वमा एकेडेमीमा जालान् कि नजालान्, यसै भन्न नसकिने बताइन्छ । प्राज्ञ परिषद् सदस्यहरूमा अशोक राई, देशभक्त खनाल, नमुना शर्मा, धीरेन्द्र प्रेमर्षिलगायतको चर्चा छ ।
यसैगरी, ललितकला प्रज्ञा प्रतिष्ठानको कुलपतिमा विवादास्पद व्यक्ति विजय थापाको नाम अगाडि आएको छ । पञ्चायतकालदेखि नै एकेडेमीमा जमेर बसेका थापा २०६२÷६३ को जनआन्दोलनको विरुद्धमा लागेका थिए । जनआन्दोलनको विरोध गर्दै उनले विज्ञप्ति निकालेका थिए । तर, तिनै व्यक्तिलाई कुलपति बनाइन लागिएको बताइन्छ । तत्कालीन एमाले र माओवादी केन्द्रका कलाकर्मीहरूले भने कुलपतिमा केके कर्माचार्यको नाम सिफारिस गरेका थिए । कर्माचार्यको नाममा टिपेक्स लगाइने समभावना बढी रहेको बुझिएको छ । त्यस्तै, सदस्य सचिवमा लालकाजी लामाको नाम सिफारिस भए पनि उनको पनि कमै सम्भावना रहेको बताइन्छ ।
नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानले एक हप्ताअघि नै पूर्णता पाइसकेको छ । तीनवटै प्रज्ञा प्रतिष्ठानलाई गाभेर एउटै बनाउने भनिए पनि पछिल्लो समयमा भने तीनवटै प्रज्ञा प्रतिष्ठान गठन गर्न सरकार इच्छुक देखिएको थियो । तीनवटा प्रज्ञा प्रतिष्ठानलाई गाभ्दा जनआन्दोलन २०६२÷६३ को भावनाविपरीत हुने भन्दै विरोध भएपछि सरकार तीनवटै प्रज्ञा प्रतिष्ठान गठन गर्न तत्पर देखिएको हो ।

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

... र यो पनि ...

चक्रपथ

प्रधानमन्त्रीे युरोप भ्रमणमा

ShareTweet काठमाडौ । प्रधानमन्त्री तथा नेकपाका अध्यक्ष केपी शर्मा ओली जेठ २५ गतेदेखि युरोप भ्रमणमा छन् । उनी नौ दिनका लागि भ्रमणमा निस्केका हुन् । युरोपका स्विजरल्यान्ड,- ...
पूरा पढ्नुहोस्

स्रष्टा र सिर्जना

सफलताको सूत्र

ShareTweet एउटा लोक–सुगन्धको गीतले केही दिनयता प्रसिद्धिको शिखर छोएको छ । त्यो गीत हो, ‘गलबन्दी च्यातियो तिम्ले च्यातेर..।’ नेपाली ग्रामीण भेगको निम्न वर्गको ऐना देखिने- ...
पूरा पढ्नुहोस्

नयाँ पुस्तक

एउटा समाजसेवीको गाथा

ShareTweet एउटा प्रसिद्ध भनाइ छ, ‘इतिहासका निर्माता भनेका जनता हुन् तर जसको इतिहासमा कुनै नाम हुँदैन ।’ यसै कुरालाई अलि संशोधन गरेर बुझ्दा इतिहास त सबैको हुन्छ तर लेखिदिने- ...
पूरा पढ्नुहोस्

छोटकरीमा