30th May 2020, Saturday

E-budhabar
Header Right Side NTC Advertisement

अहिले पनि नभए कहिले हुन्छ त विकास ?

अहिले पनि नभए कहिले हुन्छ त विकास ?

केपी शर्मा ओली
हामीले लामो बलिदानी र संघर्षपूर्ण प्रयासपछि संघर्षलाई सफलतामा पु¥याएका छौं । संघीय लोकतान्त्रिक प्रणाली अर्थात् हामी आफैंले छानेको प्रणाली ल्याएका छौं । जनता सार्वभौमसत्ता सम्पन्न भएका छन्् । जनताले छानेको जनताले बनाएको संविधान आएको छ । जनताले रोजेको प्रणाली स्थापना भएको छ । जनताले छानेको सरकारले काम गरेको छ । र, जनताले अस्थिरता नहोस् भनेर बहुमतको सरकार दिएको छ ।
अब यस्तो हुँदा पनि विकास भएन भने कस्तो हुँदा चाहिँ विकास हुन्छ त ? विकास हुन चाहिने सबै कुरा उपलब्ध भइसकेपछि पनि विकास भएन भने कहिले विकास हुन्छ ? विकास हुन्न भने अब राम्ररी सञ्चालन हुन नसक्ने, व्यवस्थापनमा कमी राख्ने र भ्रष्टाचार नियन्त्रण गर्न र निर्मुल गर्न नसक्ने कुराले मात्रै विकासलाई रोक्ने हो । त्यसकारण, अब हाम्रो ध्यान सुशासन र विकासमा गएको छ । सुशासन र विकासका लागि अर्थात् दुईवटै शब्द र उद्देश्य पूरा गर्न भ्रष्टाचार नियन्त्रण र निर्मूलीकरण आवश्यक छ ।
भ्रष्टहरूको पनि शत्रु हो भ्रष्टाचार । भ्रष्टलाई पनि पैसा कहाँ लुकाउने भन्ने छटपटी, अख्तियारले थाहा पाउला कि भन्ने छटपटी, कतै फेला पर्ला कि भन्ने छटपटी, कसैले कुरा खोल्दिने हो कि भन्ने छटपटी, राख्ने ठाउँ नभएर छटपटी । ऊ अनेक छटपटीमा पर्छ । त्यसमा पनि उसलाई सुबिस्ता हुँदैन । भ्रष्टाचारको सानो अंशका कारण बढी अंश जहाँ लुकायो त्यहीँ समाप्त हुन्छ । भ्रष्टाचारको प्रतिफल अरूले निकाल्छन् । तर, अपराधको भागीदार ऊ आफैं हुन्छ । प्रायः भ्रष्टाचार त्यस्तै हुन्छ । अझ लोकतान्त्रिक प्रणालीमा भ्रष्टाचार नियन्त्रण गर्ने तयारी र संकल्पका साथ हामी अघि बढेका छौं । भ्रष्टाचार नियन्त्रण गर्न सरकार दृढ संकल्पित छ ।
अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग दृढ संकल्पित छ । अन्य निकायहरू दृढ संकल्पित छन् । त्यसैले, अब भ्रष्टाचार मुलुकले नै लुकाउन सम्भव छैन । त्यसकारण, यो भ्रष्टहरूका लागि पनि शत्रु नै हो । भ्रष्टहरूलाई घरमा श्रीमतीले पनि घृणा गर्छन् । छोराछोरीले पनि घृणा गर्छन् । उनीहरूले समेत उपयोग पनि गर्छन् र घृणा पनि गर्छन् । उनीहरूलाई पनि यो त भ्रष्ट हो भन्ने थाहा हुन्छ । त्यसकारण पनि भ्रष्टाचार सबैको शत्रु हो । त्यसकारण, हामी सबैले यो शत्रुलाई निमिट्यान्न पार्नेगरी लाग्नु जरुरी छ ।
पहिलो कुरा त कारबाही गरेर, दण्डविधि अपनाएर, नियन्त्रणको विधि अपनाएर यसलाई नियन्त्रण गर्नुपर्छ । अझ म त आग्रह गर्न चाहन्छु ऋषिमुनिहरूको, सन्तहरूको, ज्ञानी र ध्यानीहरूको, महात्माहरूको सन्तति हौं हामी । त्यसैले यस्ता सन्तति हामीले भ्रष्टाचार नगरे भ्रष्टाचार हुन्छ कसरी ? हरेकले भ्रष्टाचार नगर्ने प्रतिज्ञा ग¥यो भने त भ्रष्टाचार नै हुँदैन ।
यहाँ त भ्रष्टहरूले नै गाउँघरमा झगडा गर्दा केटाकेटीले आरोप–प्रत्यारोप गर्ने गरेका उदाहरण पनि छन् । एउटाले भन्छ, ‘तँ काले ।’ फेरि अर्काले भन्छ– ‘तँ काले ।’ फेरि झन् अर्काले भन्छ– ‘तँ झन् बढी काले ।’
यस्ता उदाहरण पनि छन् । यसले जनतामा झन बढी अलमल हुने गरेको छ । एउटाले अर्कालाई भ्रष्ट भन्ने अर्काले अर्कालाई झन् भ्रष्ट भन्ने भयो भने त्यसले त त्यसै पनि जनतामा अलमल ल्याइहाल्छ नि ? यस्तो परिपाटीले सबै उस्तै हुन् भनेर भ्रष्टाचारले समाजप्रतिको विश्वास वा सामाजिक विश्वासलाई नै कमजोर बनाइदिन्छ । त्यसकारण पनि हामी यो प्रवृत्तिबाट हामी माथि उठ्नुपर्छ ।
हाम्रो समाज एउटा आदर्श समाज हो । एउटा सदाचारी समाज हो । नैतिकतामा, इमानमा, जमानमा, बाचबन्धनमा विश्वास गर्ने समाज हो । यो सदाचारयुक्त समाजलाई केहीले प्रदूषित पार्ने प्रयास गरेका छन् । तर, हामीले प्रदुषित हुन दिनुहुँदैन । हामी सबैले प्रदूषित हुन नदिने प्रयास गरौं । हामी सबै स्वच्छ समाज निर्माण गर्ने र नेपालको पहिचान स्थापित गर्ने गरी लागौं । हामी संयुक्त राष्ट्र संघको एउटा पक्ष त छँदै छौं ।
नेपालको पहिचान भ्रष्टाचारको सूचीमा कतिऔं स्थानमा छ भने लज्जाजनक स्थितिमा नहोस् भन्ने हामी सबैले हेक्का राख्नुपर्छ । कतिपयका आग्रहयुक्त, पूर्वाग्रहयुक्त, निराधार अभिव्यक्ति पनि हामीले पाउँछौं । हामी त्यस्ता कुराबाट कतै पनि विचलित र प्रभावित हुनु जरुरी छैन । हामीले नेपाली समाज स्वच्छ र सदाचारी बनाउन लाग्नुपर्छ । त्यसका लागि यहाँको सरकार, यहाँका जनप्रतिनिधिहरू, यहाँका राष्ट्रसेवकहरू, यहाँका राज्यका सम्पूर्ण निकाएका अंगहरू, राज्य र सरकारका सम्पूर्ण अंगहरू, राज्य र सरकारका सम्पूर्ण नियकायहरू पारदर्शिता, स्वच्छता र पारदर्शितामा विश्वास गर्छन् । त्यस्तो आचरण प्रस्तुत गर्दछन् । सम्पूर्ण पारदर्शिता र सम्पूर्ण स्वच्छताका लागि नेपाल सक्षम छ भन्ने विश्वास विश्वलाई दिन सक्नुपर्छ ।
वास्तवमा जनप्रतिनिधि वा सेवा प्रवाही वा संस्था जसलाई राष्ट्रले जनताको सेवा प्रवाह गर्ने अधिकार दिएको छ । उनीहरूले त्यो अधिकारको प्रयोग गरिरहँदा त्यसको दुरुपयोग नहोस्, भ्रष्ट क्रियाकलाप नगरोस् । किनभने, यसैमार्फन नै सरकारलाई हेर्ने हो । समाजलाई बुझ्ने हो । म फेरि पनि चाहन्छु कि हामी सबै योभन्दा माथि उठ्न सक्नुपर्छ । हामी योभन्दा माथि नउठ्ने हो भने वा कोही पनि योभन्दा माथि नउठ्ने हो भने निष्पक्ष र कानुनसम्मत ढंगले दृढताका साथ कारबाही गर्नेुपर्ने हुन्छ । बहुतै राम्रा भनिएका युगमा पनि नराम्रा काम गर्ने, राम्रा प्रयास र शिक्षा–दीक्षा पनि नमान्ने गरेको पनि देखिन्छ ।
भ्रष्टाचार निर्मूलीकरणका लागि अख्तियार सक्षम चाहिन्छ । अख्तियार निष्पक्ष र सबल भयो भने मात्र भ्रष्टाचार निर्मूलीकरण गर्न सकिन्छ । हामीले यो लोकतान्त्रिक प्रणालीलाई उत्कृष्ण हो भन्ने प्रमाणित गर्न भ्रष्टाचार अन्त्य गर्नुको अर्को विकल्प नै छैन । जनता सार्वभौम हुनेभन्दा माथि अरू केही हुन सक्दैन । जनता आफैं–आफैंले होइन, जनप्रतिनिधिमार्फत नै शासन गर्नुपर्छ । प्रतिनिधिमार्फत नै संविधान बनाउनुपर्छ, त्योभन्दा माथि केही हुनै सक्दैन । प्रतिनिधिमार्फत नै कानुन बनाउनुपर्छ, त्योभन्दा बढी केही हुन सक्दैन । त्यही हो विधि, त्यो विधिले वाञ्छित उपलब्धि वा सफलता प्राप्त गर्न सकेन भने त्यसले जनताका समस्या समाधान गर्न सकेन भने त्यसले समृद्धि हासिल गर्न सकेन भने हाम्रो प्रयासहरू ती आर्थिक हुन्, सामाजिक हुन् या अरू हुन् गाग्रिमा प्वाल पारेजस्तो मात्रै हुन्छ । थपेर पनि भरिँदैन, एकछिन भरियो भने पनि त्यो प्वालबाट छिरेर जान्छ । अवस्था त्यस्तै हुन्छ । त्यसकारण जनप्रणालीलाई प्रभावकारी बनाउन सबै लाग्नुपर्छ, यसको विकल्प छैन ।
(अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको २८औं वार्षिक सभामा गरेको सम्बोधनको सम्पादित अंश)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

... र यो पनि ...

  • प्रदेश प्रमुखकसँग राष्ट्रपति रुष्ट

    काठमाडौं । संवैधानिक भूमिका र पदीय मर्यादालाई बिर्सिंदै राजनीतिक दलका प्रमुखको निवासमा पुगेर मागपत्र पेस गरेको सूचना पाएपछि राष्ट्रपति विद्या भण्डारी प्रदेश प्रमुखहरूसँग रुष्ट भएकी छन् । प्रदेश प्रमुखहरूको त्यस्तो कदमले लज्जाबोध गराएको भन्दै संविधानविद्ले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् भने आमनागरिकसमेत आक्रोशित भएका छन् । प्रसंग गत २ गतेको हो...
  • रोकिएन हायातको मनपरी

    काठमाडौं । २७ वर्षअघि अर्थात् २०४९ सालदेखि आफूखुुसी गर्दै आएको तारागाउँ रिजेन्सी होटल्स लिमिटेडको मनपरी अझै रोकिएको छ । होटलले फेरि आफूखुसी सम्पत्ति तथा दायित्व मूल्यांकन (डीडीए) गराउने चलखेल सुरु गरेको छ । घाटा देखाउँदै नेपाल सरकारको लगानी ३९.६७ प्रतिशतबाट घटेर ९.०१ प्रतिशत घटाएको हायातले फेरि चलखेल सुरु गरेको हो...
  • दलाली गर्दै, पुरस्कार दिँदै

    काठमाडौं । साहित्यका नाममा दलाली गर्नेहरूको हामीकहाँ कमी छैन । लामो समयदेखि विभिन्न शक्तिकेन्द्र र व्यक्तिहरूलाई प्रभावमा पारेर साहित्यकै नाममा दलाली गर्दै आएको नइ प्रकाशनले राखेका विभिन्न पुरस्कारहरूको स्रोतहरू के हुन् भन्नेचाहिँ अहिलेसम्म गुपचुप नै देखिन्छ । नरेन्द्रराज प्रसार्इं र इन्दिरा प्रसाईंले दुई दशकअघि स्थापना गरेको नइ प्रकाशनले हरेक व्यवस्था...

चक्रपथ

बीजकोयाका हाकिमको यो हर्कत

काठमाडौं । प्रजनन पिँढी बीजकोया स्रोत केन्द्र बन्दीपुर तनहुँका हाकिम शंकरप्रसाद न्यौपानेको चर्तिकलाले सीमा नाघेको छ । अवकाशको केही महिना बाँकी रहँदा वरिष्ठ बाली संरक्षण अधिकृतको हैसियतमा रहेका उनले अनियमिता र भ्रष्टाचारको शृंखला नै चलाएको भन्दै सर्वत्र गुनासो आएको छ । माहुरी, च्याउ, रेशम खेतीलगायत बालीको विकास, विस्तार र अनुसन्धानसमेतको...
पूरा पढ्नुहोस्

स्रष्टा र सिर्जना

‘गीता’ को राजनीति

कुनै वैचारिक मुद्दाका आधारमा नभई व्यक्तिगत टकरावको उत्पत्ति हुँदा विभाजनको पीडा झेल्ने नेपालका सीमित राजनीतिक दलमा पूर्वपञ्चहरूको पार्टी राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीले बदनामी कमाउँदै आएको छ । विभाजन र एकताको अनेक अभ्यास गरिसकेको सो पार्टी पछिल्लो समय फेरि एकताको सूत्रमा बाँधिएको छ । पछिल्लो समय तीन समूहमा विभाजित राप्रपा केही दिनपूर्व...
पूरा पढ्नुहोस्

नयाँ पुस्तक

फरक स्वरध्वनि

तीन दशकयता कविता–कर्म र साधनामै व्यस्त छन्, वीरु बाङ्देल । सिक्किमका बासिन्दा बाङ्देलले नेपाली भाषामा उम्दा काव्य सिर्जना गरेर पृथक पहिचान बनाउँदै आएका छन् । कवितालाई नै लेखनको मूल विषय बनाएका उनले आजको समाज र राजनीतिक परिस्थितिहरूको भित्री यथार्थको अभिव्यक्ति धेरै नै प्रभावशाली ढंगले पस्किँदै आएका छन् । उनको पछिल्लो...
पूरा पढ्नुहोस्

छोटकरीमा

  • चिरायुको कर्जा फाइल किन गायब ?

    काठमाडौं । पदीय दुरुपयोगको चरम नमुना हेर्नुपरे नेपाल राष्ट्र बैंकका डेपुटी गभर्नर चिन्तामणि सिवाकोटीले आफू पदमा रहँदा गरेका अनियमित कार्यहरू हेरे पुग्छ । विगतमा आफूले गरेका अनियमित कार्यहरूबाट सफाइ पाएको दाबी सिवाकोटीले गरे पनि कतिपय कसुरमा भने उनीमाथि कारबाही भएको छैन । डेपुटी गभर्नर भएपछि सिवाकोटीले चिरायु अस्पतालको कर्जा प्रवाह...
  • म्याट्रेस खरिदको १५ करोड फ्रिज हुने खतरा

    काठमाडौं । सरकारले दिएको पैसा समयमा नै खर्च गर्न नसक्दा नेपाल प्रहरीको म्याटेस खरिदका लागि छुट्याएको १५ करोड ४० लाख रुपैयाँ फ्रिज हुने अवस्था देखिएको छ । आर्थिक वर्ष सकिन अब चार महिना मात्र बाँकी छ । यो चार महिनामा नेपाल प्रहरीले खरिद गर्न सक्ने अवस्था नरहेको बताइन्छ । यो...
  • मुद्दती खाताको परिचय नै फे¥यो एनआईसीले

    काठमाडौं । एनआईसी एसिया बैंकले मुद्दती खातामा उच्च ब्याजदर सँगै २१ लाख रुपैयाँसम्मको बिमा सुविधा पनि दिँदै आएको छ । सर्वाधिक उच्च ब्याजदर पाइने खाताका रूपमा चिनिएको मुद्दती निक्षेप खातामा एनआईसी एसिया बैंकले न्यु सुपर चामत्कारिक मुद्दती निक्षेप खाता खोलेकै आधारमा बिमा सुविधा पनि थप गरेको हो । यसअघि विभिन्न...