27th May 2020, Wednesday

E-budhabar
Header Right Side NTC Advertisement

विदेशी लगानी र बिग्रँदो वातावरण

केही दिनपूर्व विदेशी लगानीमा सञ्चालित टेलिकम कम्पनी एनसेलको मुख्य टावर नख्खुमा बम विस्फोट हुँदा एक जना नागरिकले अनाहकमा जीवन गुमाउनु प¥यो । केही घाइते भए । त्यही दिन एनसेलको देशभरिका विभिन्न टावरमा बम विस्फोट भए । विदेशी लगानीमा सञ्चालित एनसेलको टावरमाथि शृंखलाबद्ध रुपमा बम विस्फोट हुँदा एकाएक सुरक्षा चुनौती थपिन पुगेको छ । साथै, निरन्तर बम विस्फोटका घटनाले विदेशी लगानीकर्ताहरुलाई नेपालमा लगानी गर्ने वातावरण अझै निर्माण भइसकेको छैन कि भन्ने संशय गर्ने छुटसमेत दिलाएको छ ।
एनसेल, विदेशी लगानीमा खोलिएको ठूलो टेलिकम कम्पनी हो । उक्त कम्पनी सरकारी स्वामित्वमा रहेको नेपाल टेलिकमसँग प्रतिस्पर्धा गर्नसक्ने क्षमतावान् कम्पनीको रुपमा स्थापित छ । तर, केही वर्षयता भने राजश्व छली प्रकरणमा एनसेल मुछिदै आएको छ । सरकारी संयन्त्रको फितलोपनाका कारण र वैदेशिक लगानीकर्ताहरुलाई करको दायरामा ल्याउने सन्दर्भमा स्पष्ट दृष्टिकोण र समयमै कदम चाल्न नसक्नुको परिणाम यस्तो समस्या उत्पन्न हुन पुगेको देखिन्छ ।
एनसेलको टावरमा शृंखलाबद्ध बम विस्फोटको जिम्मा अझैसम्म पनि सशस्त्र द्वन्द्वकै रटान गर्ने नेत्रविक्रम चन्द ‘विप्लव’ नेतृत्वको नेकपाले लिएको छ । जनयुद्ध अपुरो भएको उद्घोष गर्दै पुनः जनयुद्ध थाल्ने दिशामा क्रियाशील विप्लव समूहले बम विस्फोटको जिम्मा लिनुले सुरक्षा चुनौती एकाएक थपिन पुगेको छ । देशमा वामपन्थी शक्तिको नेतृत्वमा दुई तिहाइको सरकार बनेको बेला शान्ति सुरक्षा कायम होला भन्ने अपेक्षामा शृंखलाबद्ध बम विस्फोटले संशय पैदा गरेको छ । विप्लव समूहले आज एउटा विदेशी कम्पनीमाथि बम विस्फोट गराएको छ भने भोलि यस्तै प्रकृतिका घटनाहरु नघटाउलान् भन्ने कुनै आधार छैन । यसले ठूलो सुरक्षा चुनौती थपिएको छ ।
त्यसो त, एनसेलको टावरमा बम विस्फोटका घटनालाई सामान्य रुपमा लिनु गल्ती हुने छ । योे घटनाले दूरगामी असर पार्ने निश्चित छ । विगतमा दस वर्षे जनयुद्धको बेला नेपालमा वैदेशिक लगानी भित्रिन सकेन । विद्रोही माओवादी शक्ति शान्ति प्रक्रियामा आइसकेपछि पनि तरल र अस्थिर राजनीतिक अवस्थाका कारण वैदेशिक लगानी भित्रिने वातावरण बनेन । मूलतः २०५२ सालयता वैदेशिक लगानी भित्रिने अवस्था सिर्जना हुनबाट वन्चित रह्यो । विदेशी लगानीकर्ताहरुले भन्ने एउटै वाक्य हुन्थ्यो, ‘लगानीका लागि उचित वातावरण छैन ।’ सशस्त्र द्वन्द्व, तरल राजनीतिक अवस्थाजस्ता कारणहरुले वैदेशिक लगानी नभित्रिएको कुरामा शतप्रतिशत सत्यता छ ।
अहिले देश द्वन्द्व र अस्थिर राजनीतिक स्थितिबाट मुक्त छ । देशमा दुई तिहाइ जनमत प्राप्त गरेर वामपन्थी शक्तिको नेतृत्वमा सरकार गठन भएको छ । वर्तमान सरकारले आर्थिक समृद्धिलाई मुख्य एजेन्डा बनाएर क्रियाशीलता देखाइरहेको छ । ‘सुखी नेपाली, समृद्ध नेपाल’ बनाउने अभियानमा सरकार लागेको छ । दस वर्षभित्र दस लाख नेपालीलाई स्वदेशमै रोजगारी दिने प्रतिबद्धता सरकारले जनाएको छ । विदेशी लगानीकर्ताहरुलाई नेपालमा लगानी गर्न उत्प्रेरित तुल्याउने र त्यसका निम्ति सहज र आवश्यक वातावरण बनाउनेमा सरकार दृढसमेत देखिन्छ । स्थिर सरकार गठन भएको हुँदा विदेशी लगानी भित्रिने सम्भावना प्रवल बन्दै गइरहेको छ र विदेशी लगानी भित्र्याएर आर्थिक समृद्धिका भ¥याङ उक्लिने सरकारको सदीक्षाले पनि मूर्त रुप पाउने देखिन्छ ।
विदेशी लगानीकर्ताहरुलाई आकर्षित तुल्याउन र लगानीको उचित वातावरण रहेको सन्देश दिलाउन सरकारले आगामी चैतमा लगानी सम्मेलनको आयोजनासमेत गरेको छ । २०६२ साल वैशाख १२ गतेको भूकम्पपछि आयोजित लगानी सम्मेलनमा पुनर्निर्माणका लागि विभिन्न विदेशी राष्ट्र र दातृ निकायहरुले लगानीको प्रतिबद्धता गरेका थिए । प्रतिबद्धता जनाएअनुरुप लगानी भित्रिन नसके पनि नेपालमा लगानी गर्नका लागि वातावरण बनाउने कार्यको सुरुवात भने त्यो समय भएको थियो । त्यसलाई सकारात्मक कोणबाट हेर्नुपर्ने हुन्छ । आगामी चैतमा हुने लगानी सम्मेलन भने कुनै पुनर्निर्माणका लागि नभई जलविद्युत्, उद्योग, कलकारखाना, पर्यटन, कृषिलगायत क्षेत्रमा लगानी गर्ने हिसाबले आयोजना हुन लागेको छ ।
तर, लगानी सम्मेलन नजिकिँदै जाँदा र विदेशी लगानीकर्ताहरुलाई ‘अबचाहिँ नेपालमा लगानी गर्ने वातावरण तयार भएको छ’ भन्ने सन्देश दिन खोज्दै गर्दा एउटा विदेशी लगानीमा खोलिएको कम्पनीमा शृंखलावद्ध बम विस्फोट हुँदा त्यसले कस्तो सन्देश देला ? यस्ता घटनाले विदेशी लगानीकर्ताहरुलाई नेपालमा लगानी गर्ने वातावरण बनिसक्यो कि अझै बनिसकेको छैन ? भन्ने कस्तो सन्देश देला ? विदेशी लगानीमा निर्मित कम्पनी वा उद्योगहरुमाथि यस्तै बम विस्फोटका घटना भइरहने हो भने विदेशी लगानी भित्र्याएर देशलाई आर्थिक समृद्धिको दिशामा उन्मुख तुल्याउने सरकारको सपना साकार होला ? अहिले यस्तो प्रश्न स्वाभाविक रुपमा उठ्न पुगेको छ ।
००

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

... र यो पनि ...

  • प्रदेश प्रमुखकसँग राष्ट्रपति रुष्ट

    काठमाडौं । संवैधानिक भूमिका र पदीय मर्यादालाई बिर्सिंदै राजनीतिक दलका प्रमुखको निवासमा पुगेर मागपत्र पेस गरेको सूचना पाएपछि राष्ट्रपति विद्या भण्डारी प्रदेश प्रमुखहरूसँग रुष्ट भएकी छन् । प्रदेश प्रमुखहरूको त्यस्तो कदमले लज्जाबोध गराएको भन्दै संविधानविद्ले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् भने आमनागरिकसमेत आक्रोशित भएका छन् । प्रसंग गत २ गतेको हो...
  • रोकिएन हायातको मनपरी

    काठमाडौं । २७ वर्षअघि अर्थात् २०४९ सालदेखि आफूखुुसी गर्दै आएको तारागाउँ रिजेन्सी होटल्स लिमिटेडको मनपरी अझै रोकिएको छ । होटलले फेरि आफूखुसी सम्पत्ति तथा दायित्व मूल्यांकन (डीडीए) गराउने चलखेल सुरु गरेको छ । घाटा देखाउँदै नेपाल सरकारको लगानी ३९.६७ प्रतिशतबाट घटेर ९.०१ प्रतिशत घटाएको हायातले फेरि चलखेल सुरु गरेको हो...
  • दलाली गर्दै, पुरस्कार दिँदै

    काठमाडौं । साहित्यका नाममा दलाली गर्नेहरूको हामीकहाँ कमी छैन । लामो समयदेखि विभिन्न शक्तिकेन्द्र र व्यक्तिहरूलाई प्रभावमा पारेर साहित्यकै नाममा दलाली गर्दै आएको नइ प्रकाशनले राखेका विभिन्न पुरस्कारहरूको स्रोतहरू के हुन् भन्नेचाहिँ अहिलेसम्म गुपचुप नै देखिन्छ । नरेन्द्रराज प्रसार्इं र इन्दिरा प्रसाईंले दुई दशकअघि स्थापना गरेको नइ प्रकाशनले हरेक व्यवस्था...

चक्रपथ

बीजकोयाका हाकिमको यो हर्कत

काठमाडौं । प्रजनन पिँढी बीजकोया स्रोत केन्द्र बन्दीपुर तनहुँका हाकिम शंकरप्रसाद न्यौपानेको चर्तिकलाले सीमा नाघेको छ । अवकाशको केही महिना बाँकी रहँदा वरिष्ठ बाली संरक्षण अधिकृतको हैसियतमा रहेका उनले अनियमिता र भ्रष्टाचारको शृंखला नै चलाएको भन्दै सर्वत्र गुनासो आएको छ । माहुरी, च्याउ, रेशम खेतीलगायत बालीको विकास, विस्तार र अनुसन्धानसमेतको...
पूरा पढ्नुहोस्

स्रष्टा र सिर्जना

‘गीता’ को राजनीति

कुनै वैचारिक मुद्दाका आधारमा नभई व्यक्तिगत टकरावको उत्पत्ति हुँदा विभाजनको पीडा झेल्ने नेपालका सीमित राजनीतिक दलमा पूर्वपञ्चहरूको पार्टी राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीले बदनामी कमाउँदै आएको छ । विभाजन र एकताको अनेक अभ्यास गरिसकेको सो पार्टी पछिल्लो समय फेरि एकताको सूत्रमा बाँधिएको छ । पछिल्लो समय तीन समूहमा विभाजित राप्रपा केही दिनपूर्व...
पूरा पढ्नुहोस्

नयाँ पुस्तक

फरक स्वरध्वनि

तीन दशकयता कविता–कर्म र साधनामै व्यस्त छन्, वीरु बाङ्देल । सिक्किमका बासिन्दा बाङ्देलले नेपाली भाषामा उम्दा काव्य सिर्जना गरेर पृथक पहिचान बनाउँदै आएका छन् । कवितालाई नै लेखनको मूल विषय बनाएका उनले आजको समाज र राजनीतिक परिस्थितिहरूको भित्री यथार्थको अभिव्यक्ति धेरै नै प्रभावशाली ढंगले पस्किँदै आएका छन् । उनको पछिल्लो...
पूरा पढ्नुहोस्

छोटकरीमा

  • चिरायुको कर्जा फाइल किन गायब ?

    काठमाडौं । पदीय दुरुपयोगको चरम नमुना हेर्नुपरे नेपाल राष्ट्र बैंकका डेपुटी गभर्नर चिन्तामणि सिवाकोटीले आफू पदमा रहँदा गरेका अनियमित कार्यहरू हेरे पुग्छ । विगतमा आफूले गरेका अनियमित कार्यहरूबाट सफाइ पाएको दाबी सिवाकोटीले गरे पनि कतिपय कसुरमा भने उनीमाथि कारबाही भएको छैन । डेपुटी गभर्नर भएपछि सिवाकोटीले चिरायु अस्पतालको कर्जा प्रवाह...
  • म्याट्रेस खरिदको १५ करोड फ्रिज हुने खतरा

    काठमाडौं । सरकारले दिएको पैसा समयमा नै खर्च गर्न नसक्दा नेपाल प्रहरीको म्याटेस खरिदका लागि छुट्याएको १५ करोड ४० लाख रुपैयाँ फ्रिज हुने अवस्था देखिएको छ । आर्थिक वर्ष सकिन अब चार महिना मात्र बाँकी छ । यो चार महिनामा नेपाल प्रहरीले खरिद गर्न सक्ने अवस्था नरहेको बताइन्छ । यो...
  • मुद्दती खाताको परिचय नै फे¥यो एनआईसीले

    काठमाडौं । एनआईसी एसिया बैंकले मुद्दती खातामा उच्च ब्याजदर सँगै २१ लाख रुपैयाँसम्मको बिमा सुविधा पनि दिँदै आएको छ । सर्वाधिक उच्च ब्याजदर पाइने खाताका रूपमा चिनिएको मुद्दती निक्षेप खातामा एनआईसी एसिया बैंकले न्यु सुपर चामत्कारिक मुद्दती निक्षेप खाता खोलेकै आधारमा बिमा सुविधा पनि थप गरेको हो । यसअघि विभिन्न...