11th July 2020, Saturday

E-budhabar
Header Right Side NTC Advertisement

शुभलाभ नहुने भएपछि विकासविरोधी ?

शुभलाभ नहुने भएपछि विकासविरोधी ?

भक्तपुर जिल्लामा बग्ने मध्यपुर–थिमि र सूर्यबिनायक नगरपालिकाको सिमानाको रूपमा अवस्थित हनुमन्ते खोलाको सुन्दरनगर खण्ड विगत ८ वर्ष अगाडिदेखि चर्चाको विषय बन्दै आएको छ । यस क्षेत्रको हनुमन्ते खोलाको प्राकृतिक बहाव सार्न १२ पटकसम्म असफल प्रयास भएका छन् । विना अख्तियारी आपूmखुसी गरेको प्रयासको अन्तिम सृङ्खला २०७६ जेठ २८ गते पनि देखियो । खोलाको प्राकृतिक वहाव परिवर्तन विरूद्ध प्रहरी र जिल्ला प्रशासनमा बैठक, उच्च तहमा प्रतिनिधिमण्डल गई समस्या बोध गराउने कार्य, सर्बोच्च अदालतमा मुद्दा र सोको पेशी, सड्क अवरूद्ध गर्ने जस्ता थुप्रै घटना, परिघटना र आन्दोलन भए ।एउटै राजनैतिक आस्था र बिचार बोकेका जनप्रतिनिधि र जनताहरूसमेत खोलाको प्राकृतिक बहाव सार्नु पर्ने र सार्न नहुने खेमामा विभाजित भएको अवस्था देखिएको छ । यसरी कुनै विषयवस्तुमा मतविभाजन भएपछि सोको समाधान गर्नका लागि सम्बद्ध पक्षबाट हुनुपर्ने प्रयासहरू कहींकतैबाट भएको अनुभव छैन र थाहा पाएको पनि छैन । आपूmलाई उपयुक्त लागेको आधारमा बिचार प्रकट गर्ने र पक्षधरता प्रदर्शन गर्ने मानसिकता विकास भएको देखिएको छ । स्थानिय तह र संसदिय निर्वाचन पूर्व हामीबाट भएका प्रतिबद्धताहरूबाट बिमुख हुनु जनतालाई धोका दिनु र खोलाको प्राकृतिक बहाव फर्काएर आर्थिक लाभ लिन चाहनेहरूलाई सहयोग गर्नु हो भन्ने मान्यताले म यस क्षेत्रको स्थायी बासिन्दा, किसान र जनप्रतिनिधिको हैसियतले खोला फर्काउने कार्यको विपक्षमा आपूmलाई दृढतापूर्वक उभ्याउँदै आएको छु । खोला फर्काउन सक्दा शुभलाभ गर्न पाउनेहरूले म र म जस्तै विचार राख्नेहरू उपर विकास विरोधीको गलत आरोप लगाउँदै आएका छन् । ती आरोपहरूको खण्डन गर्दै निम्नलिखित बुँदाहरूका आधारमा सो सम्बन्धमा आफ्नो धारणा जनसमक्ष राख्न चाहन्छु ।
१. म स्थानिय किसान (साविक बालकुमारी कि.नं २६४,२६५,२७० समेत) लगायत मध्यपुर–थिमिको स्थायी बासिन्दा, विगत १४ वर्षदेखि सुन्दरनगरमा बस्दै आएको र सुन्दरनगर टोल सुधार समितिको संस्थापक अध्यक्ष समेत भएको छु । यसैले यस क्षेत्रको यस घटनाक्रमलाई गहिरोसँग अध्ययन गर्दै आएको छु ।
२. खोला सार्ने प्रयास किन हुँदैछ ? यो कार्य कुन कानुन अन्तर्गत हुन लागेको छ ? बिना कानुनी व्यवस्था कसरी सम्भव हुन्छ ? यसको आवश्यकता र औचित्य कसका लागि देखिन्छ ? यसबाट कसले लाभ प्राप्त गर्छ ? केही व्यक्तिहरू प्रहरी प्रशासन यन्त्रलाई दुरूपयोग गरी स्थानिय जनताको भावना विपरित खोला फर्काउने असफल प्रयास किन गर्दैछन् ? विगतमा यस समस्यामा स्थानिय जनताको पक्षमा अग्रीम पङ्तिमा रहेर साथ दिएका कारण जनमत प्राप्त गर्न सफल व्यक्तिहरू आज किन हिजोको अडान विपरितका कुरा गर्दैछन् ? कतै आफ्नो दुनो सोझ्याउने प्रयासमा त छैनन् ?
३. विद्यमान नेपालको कुनैपनि कानुनले खोला सार्न दिदैन । खोला सार्न नपाउने नमिल्ने, प्राकृतिक बहाव परिवर्तन नगरी यथास्थितिमा नै बहाव कायम गर्न दिने प्रावधान देखिन्छ । मनोहरा नदी सार्न खोज्दा सर्वोच्च अदालतले रोक लगाएको छ । यसैगरी स्थानिय सुन्दरनगरका किसानहरूले सर्वोच्च अदालतमा दिएको रिट निवेदनमा अन्तरिम आदेश दिइएको छ । खोला नसार्नु, नचलाई जस्ताको त्यस्तै राख्नु भन्ने आदेश आजको मितिसम्म कायमै छ ।
४. यस सन्दर्भमा समयको परिवर्तनसँगै भूमाफियाको चलखेल जारी छ तर रूपरङ्ग, चरित्र र पात्र बदलिन पुगेको देखिन्छ । हिजो खोला सार्न चाहेकाले जनताको तीब्र प्रतिरोधका कारण नसकेर वा असफल भएर छेउकुनामा पसेका छन् । एकथरी कुना पसेपछि सोही प्रवृत्ति बोकी नयाँ व्यक्तिहरू सो कार्यको बिँडो थाम्ने कुत्सित प्रयत्न गर्दैछन् । हिजो खोलाको बहाव परिवर्तनको विपक्षमा नेतृत्व गरेकाहरू आज हैसियत प्राप्त भएपछि कलम घुमाइ देशविदेशका बन्दकोठाहरूमा बैठक गरेर यस सन्दर्भमा हिजोका आफ्नै प्रतिवद्धता विरूद्ध आज मैनझै पग्लिएका छन् । अर्कोतर्फ निर्वाचन पश्चात् शक्ति प्राप्त भई हनुमन्ते खोलाको बहाव वर्तमान अवस्थामै कायम हुने विश्वासमा रहेका हनुमन्ते खोला सरोकार समिति र स्थानियहरू आज छाँगाबाट खसेजस्तो भई धोकेबाज र विश्वासघातीहरूलाई सरापी रहेका छन् ।

५. मिति २०७५ पुस ३० गतेसम्म खोलो सार्ने एकोहोरो प्रयासमा रहेकाहरूले आफ्नो दुश्प्रयास सफल हुने नदेखेपछि विकासको जामा पहि¥याएर मिति २०७६ जेठ २८ गतेदेखि खोला सार्ने विषय हनुमन्ते करिडोर निर्माणसँगै जोड्न ल्याएकोे छ । कहिँ नभएको जालझेल, नौटङ्की, अनधिकृत, गैरकानुनी र जबरजस्ती सर्वसाधारण जनतालाई भ्रममा पारेर नयाँ सकुनी चालका साथ खोलाको बहाव सार्न चाहने पक्ष सक्रिय देखिएको छ । खोलाको बहाव सार्न रोक्नेहरू विकास विरोधीको रूपमा दर्ज गर्ने प्रयास भएको छ । खोलाको बहाव यथावत हुनुपर्छ भन्ने पक्ष हनुमन्ते वरिपरी डुवान चाहने भनी चित्रण गरिएको छ । खोला सार्न नदिने पक्षलाई जनताले विकास विरोधीका रूपमा ठेगान लगाउने र अस्तित्व नामेट पार्ने धम्कीका स्याल हुईया चर्काइएको छ ।
६. राधेराधेदेखि विद्यमान खोला दायाँबायाँ करिडोर निर्माण गर्न हुने तर सुन्दरनगर पुगेपछि प्राकृतिक बहाव परिवर्तन गरेर मात्र करिडोर निर्माण कार्य अगाडि बढ्न खोज्नुको मनसाय घाम जतिकै छर्लङ्ग छ । खोलाको बहाव यथावत् राखी करिडोर निर्माणमा कसले व्यवधान सिर्जना गरेको छ ? विकासको नाममा फाइदा लुट्न खोज्ने तत्वहरू नै करिडोर नबन्नुका दोषि हुन् भनेर जनताले बुझ्न जरूरी देखिन्छ । त्यस्तै कुनै पनि नाममा सार्वजनिक जग्गालाई व्यक्तिकरण गर्ने प्रबृत्ति विरूद्ध एकजूट हुँदै सार्वजनिक जग्गा सुरक्षित गर्न प्रयत्नरत हुन पनि उतिकै जरूरी छ ।
७. करिडोर निर्माणपछि हनुमन्ते तट् डुवान नहुने भन्ने भनाइ व्यापक र चर्को स्वरमा सुनिएको छ । होस् त्यस्तै होस् म पनि त्यस्तै चाहन्छु यस्तो राम्रो र व्यापक प्रभावकारी सुरक्षा हुने कार्य किन अघि नबढाउने ? तर यसो गरिरहँदा स्थानिय जनताका अपेक्षा, हिजोका आफ्ना प्रतिबद्धता, प्रचलित नियम कानुन, सम्मानित सर्वोच्च अदालतको आदेशलाई मिचेर करिडोर निर्माण र विकासका नाममा आफ्नो कलुषित मनसाय कसैले पूरा गर्ने दुष्प्रयास कसैबाट नहोस् भन्ने कुरामा सबै सचेत हुनैपर्छ ।
डा राजेन्द्रमान श्रेष्ठ, सदस्य, ३ नं प्रदेश सभा

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

... र यो पनि ...

  • डाटा सेवाको अवधी थप

    चैत २७, काठमाडौं । विश्वव्यापी रुपमा कोरोना भाइरसको महामारीले सिर्जना गरेको विषम परिस्थितिका कारण मुलुकमा कायम रहेको लकडाउनको अवस्थामा नेपाल टेलिकमले आफ्ना ग्राहकवर्गलाई भ्वाइस तथा डाटा सेवामा उपलब्ध गराएको स्टे कनेक्टेड अफरको अवधि थप गरेको छ । नेपाल सरकारले तेश्रो पटक लकडाउनको समयावधि थप गरेपछि कम्पनीले ग्राहकहरुको सुविधालाई ध्यानमा राखी...
  • प्रदेश प्रमुखकसँग राष्ट्रपति रुष्ट

    काठमाडौं । संवैधानिक भूमिका र पदीय मर्यादालाई बिर्सिंदै राजनीतिक दलका प्रमुखको निवासमा पुगेर मागपत्र पेस गरेको सूचना पाएपछि राष्ट्रपति विद्या भण्डारी प्रदेश प्रमुखहरूसँग रुष्ट भएकी छन् । प्रदेश प्रमुखहरूको त्यस्तो कदमले लज्जाबोध गराएको भन्दै संविधानविद्ले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् भने आमनागरिकसमेत आक्रोशित भएका छन् । प्रसंग गत २ गतेको हो...
  • रोकिएन हायातको मनपरी

    काठमाडौं । २७ वर्षअघि अर्थात् २०४९ सालदेखि आफूखुुसी गर्दै आएको तारागाउँ रिजेन्सी होटल्स लिमिटेडको मनपरी अझै रोकिएको छ । होटलले फेरि आफूखुसी सम्पत्ति तथा दायित्व मूल्यांकन (डीडीए) गराउने चलखेल सुरु गरेको छ । घाटा देखाउँदै नेपाल सरकारको लगानी ३९.६७ प्रतिशतबाट घटेर ९.०१ प्रतिशत घटाएको हायातले फेरि चलखेल सुरु गरेको हो...

चक्रपथ

बीजकोयाका हाकिमको यो हर्कत

काठमाडौं । प्रजनन पिँढी बीजकोया स्रोत केन्द्र बन्दीपुर तनहुँका हाकिम शंकरप्रसाद न्यौपानेको चर्तिकलाले सीमा नाघेको छ । अवकाशको केही महिना बाँकी रहँदा वरिष्ठ बाली संरक्षण अधिकृतको हैसियतमा रहेका उनले अनियमिता र भ्रष्टाचारको शृंखला नै चलाएको भन्दै सर्वत्र गुनासो आएको छ । माहुरी, च्याउ, रेशम खेतीलगायत बालीको विकास, विस्तार र अनुसन्धानसमेतको...
पूरा पढ्नुहोस्

स्रष्टा र सिर्जना

‘गीता’ को राजनीति

कुनै वैचारिक मुद्दाका आधारमा नभई व्यक्तिगत टकरावको उत्पत्ति हुँदा विभाजनको पीडा झेल्ने नेपालका सीमित राजनीतिक दलमा पूर्वपञ्चहरूको पार्टी राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीले बदनामी कमाउँदै आएको छ । विभाजन र एकताको अनेक अभ्यास गरिसकेको सो पार्टी पछिल्लो समय फेरि एकताको सूत्रमा बाँधिएको छ । पछिल्लो समय तीन समूहमा विभाजित राप्रपा केही दिनपूर्व...
पूरा पढ्नुहोस्

नयाँ पुस्तक

फरक स्वरध्वनि

तीन दशकयता कविता–कर्म र साधनामै व्यस्त छन्, वीरु बाङ्देल । सिक्किमका बासिन्दा बाङ्देलले नेपाली भाषामा उम्दा काव्य सिर्जना गरेर पृथक पहिचान बनाउँदै आएका छन् । कवितालाई नै लेखनको मूल विषय बनाएका उनले आजको समाज र राजनीतिक परिस्थितिहरूको भित्री यथार्थको अभिव्यक्ति धेरै नै प्रभावशाली ढंगले पस्किँदै आएका छन् । उनको पछिल्लो...
पूरा पढ्नुहोस्

छोटकरीमा

  • चिरायुको कर्जा फाइल किन गायब ?

    काठमाडौं । पदीय दुरुपयोगको चरम नमुना हेर्नुपरे नेपाल राष्ट्र बैंकका डेपुटी गभर्नर चिन्तामणि सिवाकोटीले आफू पदमा रहँदा गरेका अनियमित कार्यहरू हेरे पुग्छ । विगतमा आफूले गरेका अनियमित कार्यहरूबाट सफाइ पाएको दाबी सिवाकोटीले गरे पनि कतिपय कसुरमा भने उनीमाथि कारबाही भएको छैन । डेपुटी गभर्नर भएपछि सिवाकोटीले चिरायु अस्पतालको कर्जा प्रवाह...
  • म्याट्रेस खरिदको १५ करोड फ्रिज हुने खतरा

    काठमाडौं । सरकारले दिएको पैसा समयमा नै खर्च गर्न नसक्दा नेपाल प्रहरीको म्याटेस खरिदका लागि छुट्याएको १५ करोड ४० लाख रुपैयाँ फ्रिज हुने अवस्था देखिएको छ । आर्थिक वर्ष सकिन अब चार महिना मात्र बाँकी छ । यो चार महिनामा नेपाल प्रहरीले खरिद गर्न सक्ने अवस्था नरहेको बताइन्छ । यो...
  • मुद्दती खाताको परिचय नै फे¥यो एनआईसीले

    काठमाडौं । एनआईसी एसिया बैंकले मुद्दती खातामा उच्च ब्याजदर सँगै २१ लाख रुपैयाँसम्मको बिमा सुविधा पनि दिँदै आएको छ । सर्वाधिक उच्च ब्याजदर पाइने खाताका रूपमा चिनिएको मुद्दती निक्षेप खातामा एनआईसी एसिया बैंकले न्यु सुपर चामत्कारिक मुद्दती निक्षेप खाता खोलेकै आधारमा बिमा सुविधा पनि थप गरेको हो । यसअघि विभिन्न...