18th February 2020, Tuesday

E-budhabar
Header Right Side NTC Advertisement

विदेशी एजेन्टहरूको फोन ट्यापिङ नगर्ने ?

सरकारले नेपाल विशेष सेवा विधेयक, २०७६ संसद्मा दर्ता गरेको छ । यसको औपचारिक छलफलसमेत सुरु भएको छ । पक्ष र विपक्षमा मतहरू पनि अभिव्यक्त हुन थालेका छन् । मुलत हाम्रो देशमा बाह्य जासुरी संस्थाहरूको निगरानी डरलाग्दो छ । त्यसलाई राज्य तहबाट निगरानी गर्न सकिएको छैन । तसर्थ बाह्य जासुसी संस्थाहरूको गतिविधि नियन्त्रण गर्न पनि सो कानुन आवश्यक छ भन्ने मेरो तर्क हो । यसमा केही अस्पष्टता र केही अनावश्यक कुराहरू पनि समाविष्ट गरिएकाले मैले संशोधन पनि हालेको छु ।
मुलुकविरुद्ध हुने बाह्य हस्तक्षेप, आतंककारी गतिविधि, संगठित अपराध, लागू औषध कारोबारीलगायतलाई नियन्त्रण, भ्रष्टाचार नियन्त्रण गर्न सरकारले नेपाल विशेष सेवा विधेयक, २०७६ ल्याएको हो । त्यसैले यसविरुद्ध अनर्गल प्रचार गर्न आवश्यक छैन । नेपाल विशेष सेवा विधेयक, २०७६ माथिको सैद्धान्तिक छलफलका क्रममा मौलिक हक नियन्त्रण गर्न विधेयक आएको हो कि भन्ने आशंका गरेको पाइयो । म त्यस्तो आशंका नगर्न आग्रह गर्दछु । यसको दुरूपयोग हुन्छ कि भन्ने पनि लाग्नु स्वाभाविक हो । यसको दुरूपयोग गर्ने जोसुकैलाई कारबाही गर्न पनि सकिने व्यवस्था विधेयकमा नै राख्नुपर्दछ । नागरिकको गोपनीयता, मौलिक हक कुण्ठित गर्ने व्यवस्था प्रस्तावित विधेयकमा रहेको छैन । यस्तो अर्थ लाग्ने कुनै वाक्य भए मिलाउन सकिन्छ । प्रमुख प्रतिपक्षी कांग्रेसले सरकारलाई विधेयक फिर्ता लिन भनिरहेको छ । यो गलत कुरा हो । विधेयक फिर्ता होइन, संशोधन हुन सक्छ । यो विधेयक आवश्यक छ । परिवर्तित सन्दर्भमा विधेयक ठीक छ । आतंककारी, संगठित अपराध गर्ने अपराधी, लागूऔषध कारोबारीलगायतलाई यो कानुन लागू हुन्छ । बाटोमा हिँड्ने प्रेमी–प्रेमिकाको फोन रेकर्ड हुन्न । सबैको फोन ट्यापिङ हुन्छ भनेर सर्वसाधारणमा भ्रम फैलाउनु पनि गलत नै हो । सही काम गर्ने व्यक्ति विधेयकदेखि तर्सिनुपर्दैन । याद रहोस्, हामीजस्ता मान्छे सांसद छौं, बेठीक कानुन बन्न दिँदैनौं । मौलिक अधिकारको हनन गर्न दिँदैनौं । संविधानको विरुद्धमा जान दिँदैनौं । कांग्रेस सांसदलाई विधेयकमा नभएका विषयलाई देखाएर जनता नउकास्न म आग्रह गर्दछु । नेपालमा काम गरिरहेका बाह्य जासुसी संस्थाहरूको गतिविधि नियन्त्रण गर्न पनि यो कानुन आवश्यक रहेको छ । प्रतिजासुसी संयन्त्र बनाउन यो विधेयक आवश्यक छ । यो विधेयकको मुख्य काम अनुसन्धान हो । अमेरिकाको सीआईए कुन कानुनले चल्छ ? नेपालमा आएर सिआइएले काम गरिराखेको छ । त्यसका तलबभत्ता यहाँका बेइमानहरूले खाइराखेका छन् । त्यो नेपालले थाहा पाउनुप¥यो कि परेन ? त्यसले टेलिफोनमा कहाँ कुरा गर्छ सुन्नु प¥यो कि परेन ? भारतीय जासुसी संस्था ‘रअ’ले नेपालमा हैरान पारेको छ । आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप गरिराखेको छ । त्यसका एजेन्ट को–को हुन् ? ती एजेन्टलाई खोजीखोजी कारबाही गर्नुप¥यो भनेर यो ऐन आएको छ । त्यस्तालाई कारबाही गर्ने कि नगर्ने ?’ जासुसी गर्न नेपाल छिरेका खुफिया एजेन्सीलाई कारबाही नगर भनेर कसैले भन्न हुँदैन । ‘खबरदार त्यसलाई कारबाही गर्लास् भन्न मिल्छ ?
अहिले सिआइए र रअजस्ता संस्थाले पनि सोही देशको प्रचलित कानुनबमोजिम देशभित्र र आफ्नो देशबाहिर दुवैतिर जासुसी गरिराखेका छन् । त्यसलाई काउन्टर दिन, राष्ट्रघातीहरूको पहिचान गर्न पनि यस्तो खालको ऐन आवश्यक छ । एक सर्वभौमसत्ता राष्ट्रले गर्नै पर्ने कर्तव्यका रूपमा उल्लिखित काम गर्न सो ऐनमा प्रतिजासुसी कार्यलाई प्रोत्साहनका लागि सो कुराहरू उल्लेख गरिएको हो । हाम्रो संविधानको धारा १७ मा उल्लिखित मौलिक हक निर्विवाद रूपमा जनताले प्राप्त गर्नुपर्छ । तर प्रतिबन्धात्मक वाक्यांंशलाई पनि हामीले विचार गर्नुपर्छ । जसबाट देश ग्रसित पर्ने अपराध नियन्त्रण गर्न पनि कानुन आवश्यक छ ।
अहिले गुगलले भूगोलको परिधिलाई साँघुरो पारेको र सबैका जानकारी लिइराखेको अवस्थामा जासुसी संयन्त्रलाई बलियो बनाउन कानुन आवश्यक परेको हामी सबैले बुझ्नैपर्छ । अन्य मुलुकले पनि यस्तै कानुन ल्याएको छ । नेपालले पनि समयअनुसार नयाँ व्यवस्था गर्नु गलत होइन । संविधानविरुद्ध जाने कानुन संसद्ले अवश्य सच्याउँछ । नेपालीको हित हुने गरी मात्रै कानुन बन्नेमा ढुक्क रहन आग्रह गर्छु । नेपाल विशेष सेवा विधेयकले जनताको गोपनीयता र मौलिक हक हनन गर्ने तर्क गरेका छन् । आश्वस्त हुनुस्, त्यसरी व्यक्तिका गोपनीयताका हकमाथि आघात पु¥याउने यो कानुनको मनशाय होइन । डकैती गर्नेलाई १० वर्ष जेल हुन्छ भन्ने कानुन बनायो भने ‘यस्तो कानुन बनाउनै हुन्न किनकि हामीले नै डकैती गरेको भनेर सरकारले दोष लगाइदियो भने के गर्ने ? भनेर तर्सिएको जस्तै भयो । चोरी गर्नेलाई सजाय हुन्छ भनेर कानुन बनाउँदा यत्रा धेरै जनता छन् । ‘यिनीहरूमध्ये नै चोर हुन्छन्, यी सबै जनतालाई हामीले चोर भन्नुहुन्छ ? भनेर कसैले तर्क ग¥यो भने बोल्ने ठाँउ हुँदैन । यो ऐन नेपाल र नेपालीका अहित गर्ने कुनै कपुत छ भने उसलाई लागु हुन्छ । सर्वसाधारण जनतामा यसको खास प्रभाव पर्दैन ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

... र यो पनि ...

  • सामान्यमा आफ्नै हात जगन्नाथ

    काठमाडौं । रोजेको आकर्षक ठाउँमा जाने इच्छा प्रायः सबै कर्मचारीको हुन्छ । कतिपय कर्मचारी त पहुँच नपुगेकै कारण वर्षौंदेखि दुर्गम र अनाकर्षक ठाउँमा बस्दै आएका छन् । वर्षौंदेखि घरपरिवारसँग टाढिएर बस्नुपरेको धेरै दर्दनाक पीडा छन् । तर, सामान्य प्रशासन मन्त्रालयमा बसेका केहीले भने आफ्नो सरुवा पनि भनेको ठाउँमा आफैंले गरेर...
  • हिमालयन बैंकमा होडबाजी

    काठमाडौं । हिमालयन बैंकमा राणा, श्रेष्ठ, खेतान र पाण्डे समूहबीचको विवाद उत्कर्षमा पुगेको छ । आज बुधबार हुने साधारणसभाबाट राणा र श्रेष्ठ समूहको एकाधिकार तोड्न खेतान समूह सक्रिय भएको छ । एन ट्रेडिड्र कम्पनी प्रालि झम्सिखेलका तर्फबाट अध्यक्ष बनेका मनोजबहादुर श्रेष्ठ र आभा इन्टरनेसनलन प्रालि थापाथलीका तर्फबाट बैंकका प्रमुख कार्यकारी...
  • खरिपाटीमा ‘कोरोना’को त्रास

    काठमाडौं । कोरोना भाइरसबाट संक्रमित मुलुक चीनबाट फर्काइने नागरिकलाई राख्न भक्तपुरको खरिपाटीस्थित नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको तालिम केन्द्र छनोट गरिएसँगै कर्मचारीहरूमा आतंक मच्चिएको छ । चीनबाट फर्काइने नागरिकलाई राख्न तीनचार ठाउँबारे छलफल चले पनि अन्ततः खरिपाटीमा नै राख्ने टुंगोमा सरकार पुगेको हो । सो स्थान सुरक्षित रहेको हुँदा सरकारले क्वारेन्टाइन राख्ने...

चक्रपथ

फागुनबाट नेकपाको विशेष अभियान

पार्टी प्रवेश, ¥यालीदेखि जनसभभासम्मको योजना काठमाडौं । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) ले फागुन १ बाट पार्टी एकता सुदृढीकरण र जनसम्बन्ध विस्तार विशेष अभियान सञ्चालन गर्ने भएको छ । खासगरी पाँचमहिने कार्ययोजनासहित बनेको विशेष अभियान मूल रूपमा तीन महिना विशेष रूपले सञ्चालन गर्ने नेकपाको तयारी छ । गत १९ माघमा सम्पन्न...
पूरा पढ्नुहोस्

स्रष्टा र सिर्जना

ढुंगे युगतिर डोर्याउने धृष्टता

केही दिनपूर्व, प्रदर्शनीमार्गको एउटा पुस्तक पसलको दराजमा सजाइएको एउटा पुस्तकमा आँखा प¥यो, जुन पुस्तक एकजना विदेशी लेखकले लेखेका थिए र जसमा उनले नेपालका हिमालीदेखि अरु भूभाग घुम्दाका अनुभवलाई उतारेका थिए । हरेक पुस्तक किन्दा छुट लिने बानी नै परिसकेको हुँदा पुस्तक बिक्रेतालाई सोधें, ‘यो पुस्तक किन्दा कति छुट पाइन्छ ?’...
पूरा पढ्नुहोस्

नयाँ पुस्तक

फरक स्वरध्वनि

तीन दशकयता कविता–कर्म र साधनामै व्यस्त छन्, वीरु बाङ्देल । सिक्किमका बासिन्दा बाङ्देलले नेपाली भाषामा उम्दा काव्य सिर्जना गरेर पृथक पहिचान बनाउँदै आएका छन् । कवितालाई नै लेखनको मूल विषय बनाएका उनले आजको समाज र राजनीतिक परिस्थितिहरूको भित्री यथार्थको अभिव्यक्ति धेरै नै प्रभावशाली ढंगले पस्किँदै आएका छन् । उनको पछिल्लो...
पूरा पढ्नुहोस्

छोटकरीमा

  • फोटोमा हारजितको फैसला

    काठमाडौं । ‘तपाईंहरू यही हुनुहुन्छ तर तपाईंहरूकै फोटो राजारानीको जस्तो गरी राखिएको छ । यो फोटो राख्ने सामान्तवादी प्रवृत्ति हो । राजावादी प्रवृत्ति भयो । यो फोटो निकाल्नुहोस्, यसपटक सक्नुहुन्न भने अर्कोपटक नराख्नुहोला ।’ नेकपा केन्द्रीय कमिटी बैठक चलिरह“दा केन्द्रीय सदस्य राजेन्द्र राईले उठेर यसरी कडा स्वरमा प्रतिवाद गरेपछि १५...
  • कुन पार्टीमा जालिन् शिवमाया ?

    काठमाडौं । कुनै हालतमा राजीनामा नदिने अडानमा रहेकी तत्कालीन उपसभामुख डा. शिवमाया तुम्बाहम्फेले पार्टी केन्द्रीय सदस्यको हैसियतमा क्रियाशील हुने इच्छा व्यक्त गरेकी छन् । तत्कालीन सभामुख कृष्णबहादुर महराले गरेको गल्तीको सजाय आफूलाई दिन लागिएको भन्दै तुम्बाहाम्फेले आफूले गल्ती गरेको लिखित कारण पार्टीले दिनुपर्ने सर्त राखेकी थिइन् । सभामुखमा उम्मेद्वारी दिने...
  • वैदेशिक रोजगार पत्रकार समाजमा थापा

    काठमाडौं । वैदेशिक रोजगार पत्रकार समाजको साधारणसभाले हरिबहादुर थापाको अध्यक्षतामा सर्वसम्मतिले नयाँ कार्यसमिति चयन गरेको छ । शनिबार राजधानीमा सम्पन्न समाजको साधारणसभाले मिडिया मिसनका सञ्चालक थापाको अध्यक्षतामा ११ सदस्यीय कार्यसमिति गठन गरेको हो । वैदेशिक रोजगार क्षेत्रमा कलम चलाउने सक्रिय सञ्चारकर्मीहरूको संस्थाका रूपमा समाज १० वर्षअघि स्थापना भएको हो ।...