27th May 2020, Wednesday

E-budhabar
Header Right Side NTC Advertisement

अस्थिरताको खेती

नेपालको राजनीतिक परिदृश्यमा सबभन्दा धेरै मौलाउने खेती हो– भविष्यवाणी । सत्तारूढ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीभित्र पछिल्लो समय उत्पन्न अन्तरविरोधलाई लिएर अधिकांशले भविष्यवाणी गर्दै भने– अब नेकपामा विभाजन आउँछ, २०५४ साल दोहोरिन्छ । अर्को तप्काले भविष्यवाणी गरे– अब प्रधानमन्त्रीले मध्यावधि निर्वाचन घोषणा गर्नेछन् । राष्ट्रपतिबाट मनोनयन हुने राष्ट्रियसभाको एउटा सिटमा नेकपाका उपाध्यक्ष वामदेव गौतम र अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडामध्ये कसलाई चयन गर्ने भन्ने सवालमा पार्टी र सरकारबीच मतैक्य नदेखिएपछि यस्ता अनेक भविष्यवाणी, अनुमान र प्रचारबाजीले बितेको साता राम्रै बजार पायो । कथित भविष्यवेत्ताहरूले मूलतः दुई कुरामा जोड दिए– पार्टी विभाजन र मध्यावधि निर्वाचनको घोषणा ।
गौतम र डा. खतिवडामध्ये कसलाई राष्ट्रियसभामा लैजाने ? भन्नेमा नेतृत्वबीच राम्रै बहस सिर्जना भएकोमा दुईमत छैन । अर्थमन्त्रीमा डा. खतिवडालाई निरन्तरता दिने प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको चाहना रहेको हुँदा प्रधानमन्त्री स्वयं नै उनलाई राष्ट्रियसभामा लैजाने अडानमा रहे । तर, नेकपाको सचिवालयले भने उपाध्यक्ष गौतमको नाम सिफारिस गरेपछि त्यसले विवादको भुमरी निम्त्यायो । नेतृत्व तहमा रहेकाहरू दुई पात्रको पक्षमा फरक–फरक कित्तामा स्पष्टतः नै उभिन पुगे ।
तत्कालीन नेकपा (एमाले) र माओवादी केन्द्रबीच पार्टी एकता भएर नेकपा गठन भएयता नेतृत्व तहबीच पेचिलो बहस र विवाद निम्तिएको यो नै पहिलोपटक हो । त्यो पनि कुनै सैद्धान्तिक, वैचारिक विषयमा नभएर कुन पात्रलाई राष्ट्रियसभामा लैजाने भन्ने विषयमा विवाद देखियो । तर, सरकारको नेतृत्व गरिरहेको एउटा पार्टी अध्यक्षको रोजाइमा एउटा पात्र पर्नु र अर्का अध्यक्षको रोजाइमा अर्का पात्र पर्नुले केही समस्याचाहिँ निश्चितै उत्पन्न हुन पुगेको प्रस्टै हो । अझ पार्टीले निर्णय गरिसकेपछि त्यसलाई सरकारले अक्षरशः पालना गर्नुपर्छ भन्ने तार्किक बहस पनि जन्मियो ।
सत्तारूढ नेकपाभित्रको विवाद सतहमा पोखिएसँगै अनेक भविष्यवेत्ताहरू भविष्यवाणी गर्न तम्सिए । यो कुनै उदेकलाग्दो विषयचाहिँ थिएन । विवाद साम्य होला र एउटा निकास लेला भन्ने कुरालाई पूरै नजरअन्दाज गरेर भविष्यवेत्ताहरूले नयाँनयाँ भविष्यवाणी र अनुमान गरेर आत्मरतिमा डुब्ने मौका पाए र उनीहरूलाई त्यस्तो अवसर नेकपाका शीर्ष तहका नेताहरू दिए पनि । आखिर सडकमै बिस्कुन सुकाएपछि रमितेहरूले थपडी बजाउनु कुनै अचम्मको कुरा पनि होइन ।
नेकपाभित्र देखिएको पछिल्लो विवादलाई लिएर राजनीतिक अस्थिरता निम्त्याउन चाहने तŒवहरू सल्बलाउन पुगेको यथार्थलाई लुकाउनु निश्चय नै गल्ती हुनेछ । देशमा राजनीति अस्थिरता, भाँडभैलो निम्त्याउन चाहने तŒवहरू पहिलादेखि नै सक्रिय थिए र उनीहरू त्यस्तो अवसरको खोजीमा तल्लीन थिए । अस्थिरता चाहने तŒवहरूलाई दुई शक्तिशाली कम्युनिस्ट पार्टीबीच एकता भएको सुरुदेखि नै मन परिरहेको थिएन । एकताको बेलादेखि नै ती तŒवहरू नेकपामा विभाजन आएको हेर्न चाहन्थे । दुई शक्तिशाली कम्युनिस्ट पार्टीबीच एकता हुनु भनेको देशमा राजनीतिक स्थिरता, शान्ति कायम हुनु हो भन्ने कुरा ती तŒवहरूले राम्ररी नै ठम्याइसकेका थिए र उनीहरू जसरी भए पनि अस्थिरताको खेती गर्न चाहन्थे ।
सत्तारूढ नेकपा विभाजित हुने र देश मध्यावधि निर्वाचनमा जाने दुवै प्रायोजित हल्ला त थिए नै, यी हल्लाको अन्तर्यमा अरू केही लुकेको पाइँदैन । मात्र राजनीतिक अस्थिरता निम्त्याउने खेल लुकेको देखिन्छ । एउटा शक्तिशाली कम्युनिस्ट पार्टी फुट्नु राजनीतिक अस्थिरताको द्योतक हुँदै हो र देशलाई मध्यावधि निर्वाचनमा धकेल्नु झन् ठूलो अस्थिरता हो । तसर्थ, कथित भविष्यवेत्ताहरूले पूरै तौलेर र जोखेर नै प्रायोजित हल्ला पिटाइएको स्पष्टै देखिन्छ ।
अतः देशमा राजनीतिक अस्थिरता निम्त्याउन चाहेन तŒवहरूको वास्तविक प्रयत्नबारे सत्तारुढ नेकपाका नेतृत्व तह समयमै सजग हुनु जरुरी देखिन्छ । ती तŒवहरूको कुत्सित चाहना के हो भन्नेबारे पनि नेतृत्वले बुझ्नु आवश्यक छ । साथै, एउटा जीवन्त र क्रियाशील पार्टीमा बहस, वादविवाद र अन्तरविरोधहरू उत्पन्न हुन्छन् । तर, त्यसलाई सही ढंगले निरूपण र व्यवस्थापन गर्ने दक्षता पनि नेतृत्व तहले विकास गर्नु आवश्यक देखिन्छ ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

... र यो पनि ...

  • प्रदेश प्रमुखकसँग राष्ट्रपति रुष्ट

    काठमाडौं । संवैधानिक भूमिका र पदीय मर्यादालाई बिर्सिंदै राजनीतिक दलका प्रमुखको निवासमा पुगेर मागपत्र पेस गरेको सूचना पाएपछि राष्ट्रपति विद्या भण्डारी प्रदेश प्रमुखहरूसँग रुष्ट भएकी छन् । प्रदेश प्रमुखहरूको त्यस्तो कदमले लज्जाबोध गराएको भन्दै संविधानविद्ले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् भने आमनागरिकसमेत आक्रोशित भएका छन् । प्रसंग गत २ गतेको हो...
  • रोकिएन हायातको मनपरी

    काठमाडौं । २७ वर्षअघि अर्थात् २०४९ सालदेखि आफूखुुसी गर्दै आएको तारागाउँ रिजेन्सी होटल्स लिमिटेडको मनपरी अझै रोकिएको छ । होटलले फेरि आफूखुसी सम्पत्ति तथा दायित्व मूल्यांकन (डीडीए) गराउने चलखेल सुरु गरेको छ । घाटा देखाउँदै नेपाल सरकारको लगानी ३९.६७ प्रतिशतबाट घटेर ९.०१ प्रतिशत घटाएको हायातले फेरि चलखेल सुरु गरेको हो...
  • दलाली गर्दै, पुरस्कार दिँदै

    काठमाडौं । साहित्यका नाममा दलाली गर्नेहरूको हामीकहाँ कमी छैन । लामो समयदेखि विभिन्न शक्तिकेन्द्र र व्यक्तिहरूलाई प्रभावमा पारेर साहित्यकै नाममा दलाली गर्दै आएको नइ प्रकाशनले राखेका विभिन्न पुरस्कारहरूको स्रोतहरू के हुन् भन्नेचाहिँ अहिलेसम्म गुपचुप नै देखिन्छ । नरेन्द्रराज प्रसार्इं र इन्दिरा प्रसाईंले दुई दशकअघि स्थापना गरेको नइ प्रकाशनले हरेक व्यवस्था...

चक्रपथ

बीजकोयाका हाकिमको यो हर्कत

काठमाडौं । प्रजनन पिँढी बीजकोया स्रोत केन्द्र बन्दीपुर तनहुँका हाकिम शंकरप्रसाद न्यौपानेको चर्तिकलाले सीमा नाघेको छ । अवकाशको केही महिना बाँकी रहँदा वरिष्ठ बाली संरक्षण अधिकृतको हैसियतमा रहेका उनले अनियमिता र भ्रष्टाचारको शृंखला नै चलाएको भन्दै सर्वत्र गुनासो आएको छ । माहुरी, च्याउ, रेशम खेतीलगायत बालीको विकास, विस्तार र अनुसन्धानसमेतको...
पूरा पढ्नुहोस्

स्रष्टा र सिर्जना

‘गीता’ को राजनीति

कुनै वैचारिक मुद्दाका आधारमा नभई व्यक्तिगत टकरावको उत्पत्ति हुँदा विभाजनको पीडा झेल्ने नेपालका सीमित राजनीतिक दलमा पूर्वपञ्चहरूको पार्टी राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीले बदनामी कमाउँदै आएको छ । विभाजन र एकताको अनेक अभ्यास गरिसकेको सो पार्टी पछिल्लो समय फेरि एकताको सूत्रमा बाँधिएको छ । पछिल्लो समय तीन समूहमा विभाजित राप्रपा केही दिनपूर्व...
पूरा पढ्नुहोस्

नयाँ पुस्तक

फरक स्वरध्वनि

तीन दशकयता कविता–कर्म र साधनामै व्यस्त छन्, वीरु बाङ्देल । सिक्किमका बासिन्दा बाङ्देलले नेपाली भाषामा उम्दा काव्य सिर्जना गरेर पृथक पहिचान बनाउँदै आएका छन् । कवितालाई नै लेखनको मूल विषय बनाएका उनले आजको समाज र राजनीतिक परिस्थितिहरूको भित्री यथार्थको अभिव्यक्ति धेरै नै प्रभावशाली ढंगले पस्किँदै आएका छन् । उनको पछिल्लो...
पूरा पढ्नुहोस्

छोटकरीमा

  • चिरायुको कर्जा फाइल किन गायब ?

    काठमाडौं । पदीय दुरुपयोगको चरम नमुना हेर्नुपरे नेपाल राष्ट्र बैंकका डेपुटी गभर्नर चिन्तामणि सिवाकोटीले आफू पदमा रहँदा गरेका अनियमित कार्यहरू हेरे पुग्छ । विगतमा आफूले गरेका अनियमित कार्यहरूबाट सफाइ पाएको दाबी सिवाकोटीले गरे पनि कतिपय कसुरमा भने उनीमाथि कारबाही भएको छैन । डेपुटी गभर्नर भएपछि सिवाकोटीले चिरायु अस्पतालको कर्जा प्रवाह...
  • म्याट्रेस खरिदको १५ करोड फ्रिज हुने खतरा

    काठमाडौं । सरकारले दिएको पैसा समयमा नै खर्च गर्न नसक्दा नेपाल प्रहरीको म्याटेस खरिदका लागि छुट्याएको १५ करोड ४० लाख रुपैयाँ फ्रिज हुने अवस्था देखिएको छ । आर्थिक वर्ष सकिन अब चार महिना मात्र बाँकी छ । यो चार महिनामा नेपाल प्रहरीले खरिद गर्न सक्ने अवस्था नरहेको बताइन्छ । यो...
  • मुद्दती खाताको परिचय नै फे¥यो एनआईसीले

    काठमाडौं । एनआईसी एसिया बैंकले मुद्दती खातामा उच्च ब्याजदर सँगै २१ लाख रुपैयाँसम्मको बिमा सुविधा पनि दिँदै आएको छ । सर्वाधिक उच्च ब्याजदर पाइने खाताका रूपमा चिनिएको मुद्दती निक्षेप खातामा एनआईसी एसिया बैंकले न्यु सुपर चामत्कारिक मुद्दती निक्षेप खाता खोलेकै आधारमा बिमा सुविधा पनि थप गरेको हो । यसअघि विभिन्न...