14th August 2020, Friday

E-budhabar
Header Right Side NTC Advertisement

खिम्तीमा बिचौलियाको व्यापक चलखेल

निजी क्षेत्रका प्रवद्र्धक कम्पनी हिमाल पावर लिमिटेडद्वारा सञ्चालित सो आयोजनाले अब नेपाल विद्युत् प्राधिकरणसँग सम्झौता गरेर अघि बढ्नुपर्ने थियो । तर, बिचौलियाहरूका कारण प्राधिकरणसँग समयमै सम्झौता हुनुपर्ने भए पनि अहिलेसम्म सम्झौताका लागि कुनै तत्परता देखिइरहेको छैन ।
सो आयोजनाले ६० मेगावाट क्षमताको आफ्नो व्यापारिक उत्पादन सन् २००० जुलाई ११ देखि सुरुवात गरेको थियो । यही जुलाई ११ मा उक्त आयोजना सञ्चालनमा आएको २० वर्ष पुगेको छ । तत्कालीन अवस्थामा सो कम्पनी र प्राधिकरणबीच जुन सम्झौता भएको थियो, त्यही सम्झौताका आधारमा आयोजनाको ५० प्रतिशत स्वामित्व सो कम्पनीले प्राधिकरणलाई दिनुपर्ने हुन्छ । तत्कालीन समयमा सम्झौता हुँदा २५ वर्षपछि ५० प्रतिशत स्वामित्व प्राधिकरणलाई दिनुपर्ने र ५० वर्षपछि भने पूरै फिर्ता गर्नुपर्ने उल्लेख थियो । निर्माणको पाँचवर्षे अवधिसम्म जोड्दा अहिले २५ वर्ष अवधि पुगिसकेको छ ।
सम्झौताअनुरूप प्राधिकरणलाई सो कम्पनीले कुनै दाबी नगरीकन ५० प्रतिशत स्वामित्व दिनुपर्ने र नयाँ विद्युत् खरिद बिक्री सम्झौता गर्नुपर्ने हुन्छ । तर, सो कम्पनीले भने प्राधिकरणसँग विभिन्न सर्त राखेर सम्झौताविपरीत कदम चाल्दै आइरहेको छ । सो कम्पनीले प्राधिकरणसँग अहिले नयाँ विद्युत् खरिद बिक्री सम्झौताअनुरूप नै आफूसँग सम्झौता गर्नुपर्ने सर्त राखेको बुझिएको छ । प्राधिकरणले नयाँ विद्युत् खरिद बिक्री सम्झौता गर्दा हिउँदमा पाँच रुपियाँ ४० पैसा र वर्षामा चार रूपैयाँ ८० पैसामा सम्झौता गर्ने गरेको छ ।
तर, सो कम्पनीसँग सम्झौता गर्दा भने नयाँ सम्झौताअनुरूप नभई प्रतियुनिट तीन रूपैयाँमा खरिद गर्ने प्रस्ताव प्राधिकरणले गरेको छ । सो कम्पनीसँग नयाँ पीपीए गर्ने, ५० प्रतिशत स्वामित्व लिनेजस्ता विषयमा टुंगो लगाउन प्राधिकरणले ४ वटा कमिटी गठन गरेको थियो । ती कमिटीहरूले प्रतिवेदन तयार पारेर व्यवस्थापनसमक्ष बुझाइसकेको छ । सो कमिटीले प्रतियुनिट ३ रूपैयाँमा खरिद गर्दा हुने कुरा प्रतिवेदनमा दिएको छ ।
अहिलेसम्म सो कम्पनीले ६८ अर्ब रूपैयाँ मुनाफा कमाइसकेको छ । दुई अर्बको लागतमा निर्माण सम्पन्न भएको सो आयोजनाले २० वर्षको अवधिमा ६८ अर्ब मुनाफा मात्रै कमाएको हुँदा अब प्राधिकरणसँग नयाँ सम्झौता गर्दा प्राधिकरणलाई वित्तीय भार पार्न नहुने कुरा उठिरहेको छ । तर, बिचौलियाहरूले भने प्राधिकरणलाई बढी भार पर्ने गरी सम्झौता गर्न चलखेल गरिरहेका छन् ।
यसैबीचमा, प्राधिकरणका कर्मचारी संगठनहरूले ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री वर्षमान पुनलाई ध्यानाकर्षण गराउँदै सो कम्पनीसँग नयाँ सम्झौता गर्दा देश, जनता र प्राधिकरणको हितलाई ध्यानमा राख्नुपर्ने कुरा उल्लेख गरेका छन् । नयाँ बन्ने जेभी कम्पनीमा हिमाल पावर लिमिटेडले प्राधिकरणलाई कुनै दाबीरहित अवस्थामा ५० प्रतिशत स्वामित्व हस्तान्तरण गर्नुपर्ने व्यवस्थाअन्तर्गत रही सञ्चालक समितिलगायत कम्पनीका हरेक गतिविधिमा प्राधिकरणको निर्णायक भूमिका रहनुपर्ने, २० वर्ष सञ्चालन भई यथेष्ट मुनाफा आर्जन गरिसकेको कम्पनीसँग पिपिए गर्दा कायम हुने विद्युत खरिद दर नयाँ बन्ने आयोजनाहरूलाई दिने गरिएको पोस्टेड रेटलाई प्रिभिलिङग मार्केट रेटका रूपमा कायम गरी सम्झौता गर्न नहुने र हिउँद तथा वर्षा यामका लागि फरक दर कायम गर्न नहुने र नयाँ सम्झौता गर्दा विगतमा गरिएको गलत सम्झौतालाई सच्चाउने अवसरका रूपमा लिई जेभी कम्पनीको सम्झौता, सम्पत्ति हस्तान्तरण, वित्तीय विश्लेषण, सञ्चालन सम्भार खर्च, रोयल्टी, राज्यलाई तिर्न बुझाउनुपर्ने सबै करलगायत विषयमा यथार्थ मूल्यांकन गरी नयाँ सम्झौता गर्नुपर्ने कुरा उल्लेख छ ।
पछिल्लो समय भने प्राधिकरणको व्यवस्थापन र सो कम्पनीबीच नयाँ सम्झौता नहुन्जेलसम्म अन्तरिम रेट कायम गरेर अगाडि बढ्ने विषयमा छलफल चलिरहेको बुझिएको छ ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

... र यो पनि ...

  • कोरोनाका नाममा ३२ लाख झ्वाम

    काठमाडौं । कोभिड–१९ अर्थात् कोरेनाका कारण संसारभरि आक्रान्त फैलिरहेको बेला केहीलाई भने यो आर्थिक दुरुपयोग गर्ने मेलो भएको छ । जिल्ला अस्पताल तनहुँका कर्मचारीहरूले प्रदेश सरकारले पठाएको ५० लाख रकम त्यसैगरी मनपरी ढंगले भत्ताका नाममा खर्च गरेका छन् । आइसोलेसन र क्वारेन्टिनमा सिटामोलसम्म पुग्न नसकेको बेला सबै आइसोलेसन केन्द्रमा अत्यन्त...
  • काम रोकेर आन्दोलनमा व्यस्त

    काठमाडौं । कोभिड–१९ को जोखिम झन् बढ्दै गएको छ । विश्वव्यापी रूपमै यो महामारीले सताउँदा अग्रपंक्तिमा रहेर स्वास्थ्यकर्मीका साथै अस्पतालमा कार्यरत कर्मचारीहरूले महामारीविरुद्ध आफूहरूलाई उभ्याए । नेपालका स्वास्थ्यकर्मीहरूले पनि कोभिड–१९ मा खेलेका भूमिकालाई सराहना गर्ने गरिएको छ । तर, कोभिड–१९ को जोखिम बढ्दै जाँदा निजामती कर्मचारी अस्पतालमा कार्यरत कर्मचारीहरू भने...
  • ६ अर्ब उठ्नेमा अझै आशंका

    काठमाडौं । डेडिकेटेड र टंक लाइनको महसुल विवाद सुल्झाउने जिम्मा विद्युत् नियमन आयोगलाई दिने भित्री तयारी चलिरहे पनि सो आयोगको क्षमतामाथि प्रश्नचिह्न उब्जिएको छ । यो विवाद सुल्झाउन आयोगले नसक्ने जिकिर गर्न थालिएको छ । तर, ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयले भने सो आयोगलाई नै जिम्मा दिन खोजेको छ ।...

चक्रपथ

चारवटै विषयगत सभापति यथावत्

काठमाडौं । राष्ट्रियसभा अन्तर्गतका समितिहरूमा भएको सभापतिको निर्वाचनमा सबै समितिका सभापतिहरू निर्विरोध निर्वाचित भएका छन् । हाल निर्विरोध निर्वाचित भएकाहरू नै यसअघि पनि त्यही समितिका सभापति थिए । कार्यकाल सकिएपछि पुनः उनीहरूलाई नै सभापतिमा चयन गरिएको हो । समिति सभापति चयन गर्न शुक्रबार निर्वाचन भएको हो । निर्वाचनबाट प्रत्यायोजित व्यवस्थापन...
पूरा पढ्नुहोस्

स्रष्टा र सिर्जना

पारिजात ः एउटी स्वाभिमानी स्रष्टा

दार्जिलिङको सुन्दर प्रकृतिको काखमा डुबुल्की मार्दै कहिले फ्रकभरि चाँपका कोपिला बटुलेर नागबेलीको माला लगाएर, जंगलमा लुकामारी खेलेर बाल्यकाल बिताएकी पारिजातको प्रारम्भिक शिक्षा त्यही नै सम्पन्न भएको थियो । सांस्कृतिक कार्यकलापमा बढी रुचि देखाउने पारिजातको पढाइ भने मध्यमस्तरको थियो । उनले अनौपचारिक रूपमा घरमै केही अध्ययन गरेर औपचारिक अध्ययनका लागि दार्जिलिङका...
पूरा पढ्नुहोस्

नयाँ पुस्तक

छोटो क्यानभासको चित्र

सामन्तकालीन अर्थ, सामाजिक, राजनीतिक र सांस्कृतिक व्यवस्थाले नारीलाई एउटा ‘तुच्छ वस्तु’ का रूपमा परिभाषित ग¥यो । नारीको बहुमुखी अस्तित्वलाई स्वीकार गर्न तत्कालीन समाजव्यवस्थाले चाहेन । एउटा भनाइ नै बन्यो, ‘वीर भोग्या वसुन्धरा...।’ सामन्तवादभन्दा धेरै हिसाबले प्रगतिशील ठानिने पुँजीवादले पनि नारीलाई ‘वीर भोग्या वसुन्धरा’ को तहभन्दा माथि उकास्ने चाहना राखेन ।...
पूरा पढ्नुहोस्

छोटकरीमा

  • प्रहरी कार्यालयले नै कोरोनो ल्याउने त्रास

    काठमाडौं । गोंगबुस्थित एक होटलमा बस्दै आएका रोल्पाका कृष्णबहादुर बोहोराको हत्याप्रकरणमा नेपालप्रहरीले तत्कालै चितवनबाट अभियुक्तप्रकाउ गरेर अनुसन्धानमा सफलताप्राप्त गरेको छ । चितवनकीकल्पना मुडभरी (पौडेल) ले आफैंले हत्या गरेको स्वीकारसमेत गरिसकेकीछन् । तर, सोही सन्दर्भमामंगलबार महानगरीय प्रहरी परिसर टेकुमापत्रकार सम्मेलन गरेर भने प्रहरीले उल्टै कोरोना संक्रमण पो फैलायो किभन्ने आशंका बढाएको...
  • कमलामाई–मेसान मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध कायमै

    काठमाडौं । सिन्धुलीको कमलामाई नगरपालिका र चीनको सिचुवान प्रान्तस्थित मेसान सिटीबीच मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध स्थापना भएको छ । बुधबार आयोजना गरिएको भर्चुअल समारोहमा कमलामाई नगरपालिकाका प्रमुख खड्ग खत्री र मेसान सिटीका मेयर ह्यु आनखुनले समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर गरे । दुवै नगरका प्रमुखले आपसी हितका आधारमा मैत्रीपूर्ण सहयोग आदानप्रदान गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्...
  • सेनाका परिवारलाई ७ लाख रुपैयाँ

    काठमाडौं । मोेटरसाइकल दुर्घटनामा परी असामयिक निधन भएका नेपाली सेनाका सिपाही शिवराज रानाका परिवारलाई मेगा बैंक नेपाल लिमिटेडले बिमाबापत ७ लाख रुपैयाँ प्रदान गरेको छ । मेगा बैंकमा ‘मेगा कर्पोरेट बेनिफिट सेभिङ अकाउन्ट’ खोलेका दिवंगत सैनिक जवान रानालाई मेगा बैंकले सोही खाताको बिमाबापत ७ लाख रुपैयाँ हस्तान्तरण गरेको हो ।...