14th August 2020, Friday

E-budhabar
Header Right Side NTC Advertisement

विवेकहीनताको पराकाष्टा

के हामी बाँचिरहेको समाज, राज्यप्रणाली, न्यायिक धरातल अमानवीय, हृदयहीन र जड बन्दै गइरहेका हुन् ? पछिल्ला केही घटनाक्रमले यस्तो प्रश्न जन्मिन÷जन्माउन बाध्य तुल्याएको छ । पछिल्ला दिनहरुमा आफ्नी पत्नीको हत्यापछि आजीवन काराबासको सजाय पाएका पूर्वडीआइजी रञ्जन कोइरालाको कैदअवधि घटाएर कैदमुक्त तुल्याउनु, चितवनको चेपाङ बस्ती जलाइनु र काठमाडौंमा एउटी युवतीमाथि एसिड प्रहार हुनुजस्ता घटनाले हामीकहाँ मानवीय संवेदनामा तीव्र रुपमा ¥हास आउँदै गरेको संकेतहरु मिल्दछन् । यस्ता घटना–प्रसंगले हामीलाई कुन दिशा र मार्गतिर डो¥याउँदै लगिरहेको छ ? निश्चय नै, गम्भीर प्रश्न उठ्न पुगेको छ ।
सशस्त्र प्रहरी बलका तत्कालीन डिआइजी रञ्जन कोइरालाले आफ्नी पत्नी गीता ढकालको क्रुर र पासविक तरिकाले हत्या गरेपछि उनले आजीवन कैद सजाय पाए । उनी कैदी–जीवन गुजारिरहेका थिए । तर, साढे आठ वर्ष कैद जीवन गुजारेका उनलाई कैदमुक्त गर्ने फैसला प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर राणा र सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश तेजबहादुर केसीको संयुक्त इजलासले ग¥यो । यद्यपि, महान्यायाधिवक्ता कार्यालयले कोइरालाको मुद्धाको पुनरावलोन गर्ने प्रक्रिया अघि बढाइसकेको छ । तर, यो प्रकरणले न्यायालयलाई विवादमा तान्ने काम ग¥यो । प्रधानन्यायाधीश राणा र न्यायाधीश केसीको फैसलापछि सामाजिक÷राजनीतिक वृत्तमा यसले ठूलै तरंग उत्पन्न गरायो । फैसलापश्चात् न्यायालयको निष्पक्षतामाथि प्रश्न उठाउने काम त भयो नै, न्यायाशीशहरुले कुन स्वार्थमा जघन्य अपराधमा जेल सजाय काटिरहेका पात्रको कैद अवधि घटाएर जेलमुक्त गर्ने फैसला ग¥यो भन्ने प्रश्न निकै गम्भीर रुपमा उब्जिन पुग्यो ।
बहुसंख्यकले यो फैसलालाई न्यायिक विवेकहीनताको पराकाष्टाको रुपमा अथ्र्याए । प्रधानन्यायाधीश राणा र न्यायाधीश केसी आलोचनाको पात्रका रुपमा उभ्भिन पुगे । सबै वृत्त, तह र तप्काबाट यो फैसलाविरुद्ध आवाजहरु उठे । स्वच्छ, पवित्र मानिने न्यायालय कतै बिकाउयोग्य थलोको रुपमा बदलिन पुगेको त होइन ? भन्ने आशंका पनि जन्मिन पुग्यो । यद्यपि, न्यायालयलाई नै विवादमा तान्ने यो फैसलाको तत्काल पुनरावलोकन हुने भएको छ र त्यसबाट कुनै निचोड निस्केला भन्ने अपेक्षा राख्न सकिन्छ ।
केही दिनपूर्व एउटा डरलाग्दो अमानवीयताको उद्घाटन चितवनको चेपाङ बस्तीमा हुन पुग्यो । चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको सुरक्षार्थ खटिएका सुरक्षाकर्मीहरुले केही चेपाङको घरमा आगो लगाइदिए । निकुञ्जको जग्गामा बसेको आरोप लगाउँदै ती चेपाङहरुको घर जलाइदिएका थिए । वर्षाद्को बेलामा घरबारविहीन बन्न पुगेका चेपाङहरुले भोग्नुपरेको पीडासँगै सेनाको कुटपिटबाट एकजना चेपाङ युवाले मृत्युवरणसमेत गर्नुप¥यो ।
यो हृदयविदारक एवं अमानवीयताको पराकाष्टा झल्किने घटनापछि पीडितहरुलाई दोषी देखाउन राज्यस्वयं अग्रसर देखिएको छ । यो घटनालाई सामान्यीकरण गर्न वन मन्त्री शक्ति बस्नेत नै क्रियाशील देखिएका छन् । सेनाको कुटाइबाट एक युवा मारिएका छन्, अत्यन्तै न्युन आर्थिक हैसियत भएका चेपाङहरुको बस्ती उजाड हुन पुगेको छ, तर मन्त्री भने ‘केही गुन्द्री मात्र जलेको’ स्पष्टीकरण दिँदै असंवेदनशील बन्दैछन् । चेपाङ बस्तीमा आगो लगाइनु र चेपाङ युवा बिनाकसुर मारिनुजस्ता घटनाले यो देशमा कम्युनिष्टहरुको सरकार छ भन्ने कुराको नमज्जाले खिल्ली उडाएको छ । जसरी, पञ्चायतकालीन समयमा गरिब, सुकुम्बासीहरुको बस्तीमा हात्ती लगाएर तत्कालीन प्रहरी–प्रशासनले ताण्डव मच्चाउने गथ्र्यो, राज्यसत्ता पूरै अन्ध रुपमा गरिब, सुकुम्बासीमाथि खनिन्थ्यो, चेपाङ बस्तीमाथिको यो कारबाही पनि त्यही पञ्चायतकालीन दिनहरुलाई सम्झाउने आधार बन्न पुगेको छ ।
समाजमा महिलाहरु कति असुरक्षित छन् र उनीहरु कति भयग्रस्त जीवन बाँचिरहेका छन् भन्ने तितो दृष्टान्त काठमाडौंको सोल्टीमोडमा एउटी युवतीको अनुहारमा छ्यापिएको एसिड प्रकरणले प्रष्ट देखाउँछ । आफूले मन पराएकी युवतीले प्रेम अस्वीकार गरेपछि मुस्लिम समुदायको एक अधबैंसेको निर्देशनमा छ्यापिएको एसिड–प्रकरण निन्दनीय त छ नै, यसले पुरुषवादी सामन्ती चिन्तन र हैकमको उजागरसमेत गरेको छ । भारतीय समाज एसिड–प्रकरण जति पीडित छ र त्यसले त्यहाँ जति विकराल रुप लिइरहेको छ, त्यसको घातक र गलत प्रभावले नेपाली समाज पनि बिस्तारै प्रताडित बन्दै गएको छ । एकपछि अर्को एसिड प्रकरण जन्मिनुमा मानिसहरुमा व्याप्त कुण्ठित मानसिकता र बदलाको भावनाले जति काम गरिरहेका छन्, त्योसँगै पुरुषवादी वर्चश्व–भाव र मानसिकताले पनि उत्तिकै काम गरिरहेका छन् । तसर्थ, समाजमा जह्रा गाडेर बसिरहेको पुरुषवादी चिन्तनलाई उखेलेर नफ्याँकेसम्म एसिड प्रकरणहरु जन्मिइ नै रहन्छन् ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

... र यो पनि ...

  • कोरोनाका नाममा ३२ लाख झ्वाम

    काठमाडौं । कोभिड–१९ अर्थात् कोरेनाका कारण संसारभरि आक्रान्त फैलिरहेको बेला केहीलाई भने यो आर्थिक दुरुपयोग गर्ने मेलो भएको छ । जिल्ला अस्पताल तनहुँका कर्मचारीहरूले प्रदेश सरकारले पठाएको ५० लाख रकम त्यसैगरी मनपरी ढंगले भत्ताका नाममा खर्च गरेका छन् । आइसोलेसन र क्वारेन्टिनमा सिटामोलसम्म पुग्न नसकेको बेला सबै आइसोलेसन केन्द्रमा अत्यन्त...
  • काम रोकेर आन्दोलनमा व्यस्त

    काठमाडौं । कोभिड–१९ को जोखिम झन् बढ्दै गएको छ । विश्वव्यापी रूपमै यो महामारीले सताउँदा अग्रपंक्तिमा रहेर स्वास्थ्यकर्मीका साथै अस्पतालमा कार्यरत कर्मचारीहरूले महामारीविरुद्ध आफूहरूलाई उभ्याए । नेपालका स्वास्थ्यकर्मीहरूले पनि कोभिड–१९ मा खेलेका भूमिकालाई सराहना गर्ने गरिएको छ । तर, कोभिड–१९ को जोखिम बढ्दै जाँदा निजामती कर्मचारी अस्पतालमा कार्यरत कर्मचारीहरू भने...
  • ६ अर्ब उठ्नेमा अझै आशंका

    काठमाडौं । डेडिकेटेड र टंक लाइनको महसुल विवाद सुल्झाउने जिम्मा विद्युत् नियमन आयोगलाई दिने भित्री तयारी चलिरहे पनि सो आयोगको क्षमतामाथि प्रश्नचिह्न उब्जिएको छ । यो विवाद सुल्झाउन आयोगले नसक्ने जिकिर गर्न थालिएको छ । तर, ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयले भने सो आयोगलाई नै जिम्मा दिन खोजेको छ ।...

चक्रपथ

चारवटै विषयगत सभापति यथावत्

काठमाडौं । राष्ट्रियसभा अन्तर्गतका समितिहरूमा भएको सभापतिको निर्वाचनमा सबै समितिका सभापतिहरू निर्विरोध निर्वाचित भएका छन् । हाल निर्विरोध निर्वाचित भएकाहरू नै यसअघि पनि त्यही समितिका सभापति थिए । कार्यकाल सकिएपछि पुनः उनीहरूलाई नै सभापतिमा चयन गरिएको हो । समिति सभापति चयन गर्न शुक्रबार निर्वाचन भएको हो । निर्वाचनबाट प्रत्यायोजित व्यवस्थापन...
पूरा पढ्नुहोस्

स्रष्टा र सिर्जना

पारिजात ः एउटी स्वाभिमानी स्रष्टा

दार्जिलिङको सुन्दर प्रकृतिको काखमा डुबुल्की मार्दै कहिले फ्रकभरि चाँपका कोपिला बटुलेर नागबेलीको माला लगाएर, जंगलमा लुकामारी खेलेर बाल्यकाल बिताएकी पारिजातको प्रारम्भिक शिक्षा त्यही नै सम्पन्न भएको थियो । सांस्कृतिक कार्यकलापमा बढी रुचि देखाउने पारिजातको पढाइ भने मध्यमस्तरको थियो । उनले अनौपचारिक रूपमा घरमै केही अध्ययन गरेर औपचारिक अध्ययनका लागि दार्जिलिङका...
पूरा पढ्नुहोस्

नयाँ पुस्तक

छोटो क्यानभासको चित्र

सामन्तकालीन अर्थ, सामाजिक, राजनीतिक र सांस्कृतिक व्यवस्थाले नारीलाई एउटा ‘तुच्छ वस्तु’ का रूपमा परिभाषित ग¥यो । नारीको बहुमुखी अस्तित्वलाई स्वीकार गर्न तत्कालीन समाजव्यवस्थाले चाहेन । एउटा भनाइ नै बन्यो, ‘वीर भोग्या वसुन्धरा...।’ सामन्तवादभन्दा धेरै हिसाबले प्रगतिशील ठानिने पुँजीवादले पनि नारीलाई ‘वीर भोग्या वसुन्धरा’ को तहभन्दा माथि उकास्ने चाहना राखेन ।...
पूरा पढ्नुहोस्

छोटकरीमा

  • प्रहरी कार्यालयले नै कोरोनो ल्याउने त्रास

    काठमाडौं । गोंगबुस्थित एक होटलमा बस्दै आएका रोल्पाका कृष्णबहादुर बोहोराको हत्याप्रकरणमा नेपालप्रहरीले तत्कालै चितवनबाट अभियुक्तप्रकाउ गरेर अनुसन्धानमा सफलताप्राप्त गरेको छ । चितवनकीकल्पना मुडभरी (पौडेल) ले आफैंले हत्या गरेको स्वीकारसमेत गरिसकेकीछन् । तर, सोही सन्दर्भमामंगलबार महानगरीय प्रहरी परिसर टेकुमापत्रकार सम्मेलन गरेर भने प्रहरीले उल्टै कोरोना संक्रमण पो फैलायो किभन्ने आशंका बढाएको...
  • कमलामाई–मेसान मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध कायमै

    काठमाडौं । सिन्धुलीको कमलामाई नगरपालिका र चीनको सिचुवान प्रान्तस्थित मेसान सिटीबीच मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध स्थापना भएको छ । बुधबार आयोजना गरिएको भर्चुअल समारोहमा कमलामाई नगरपालिकाका प्रमुख खड्ग खत्री र मेसान सिटीका मेयर ह्यु आनखुनले समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर गरे । दुवै नगरका प्रमुखले आपसी हितका आधारमा मैत्रीपूर्ण सहयोग आदानप्रदान गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्...
  • सेनाका परिवारलाई ७ लाख रुपैयाँ

    काठमाडौं । मोेटरसाइकल दुर्घटनामा परी असामयिक निधन भएका नेपाली सेनाका सिपाही शिवराज रानाका परिवारलाई मेगा बैंक नेपाल लिमिटेडले बिमाबापत ७ लाख रुपैयाँ प्रदान गरेको छ । मेगा बैंकमा ‘मेगा कर्पोरेट बेनिफिट सेभिङ अकाउन्ट’ खोलेका दिवंगत सैनिक जवान रानालाई मेगा बैंकले सोही खाताको बिमाबापत ७ लाख रुपैयाँ हस्तान्तरण गरेको हो ।...