२४ चैत्र २०८२, मंगलवार ०६:०४ बुधवार साप्ताहिक, नयाँबानेश्वर, काठमाण्डौं

इन्धन मूल्यवृद्धिले हवाई भाडा बढ्यो

काठमाडौं । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पछिल्लो समय इन्धनको मूल्यमा भएको निरन्तर वृद्धिले नेपालमा हवाई सेवा क्षेत्रलाई प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित गरेको छ। विशेष गरी हवाई इन्धनको मूल्य बढेपछि नेपालका आन्तरिक तथा अन्तर्राष्ट्रिय उडानहरूको भाडा महँगिएको छ, जसले यात्रुहरूमा अतिरिक्त आर्थिक भार थपेको छ।

नेपाल आयल निगमले अन्तर्राष्ट्रिय बजारको मूल्य समायोजन गर्दै हवाई इन्धनको मूल्य बढाएको जनाएको छ। इन्धन आयातमा निर्भर नेपालले भारत लगायतका देशबाट पेट्रोलियम पदार्थ खरिद गर्ने भएकाले विश्व बजारमा मूल्य बढ्दा त्यसको असर स्वाभाविक रूपमा नेपालमा पनि पर्ने गर्दछ। पछिल्लो समय मध्यपूर्व क्षेत्रमा देखिएको तनाव, उत्पादन कटौती र आपूर्ति असन्तुलनका कारण इन्धनको मूल्य वृद्धि भएको बताइएको छ।

हवाई सेवा प्रदायक कम्पनीहरूले इन्धन खर्च आफ्नो सञ्चालन खर्चको ठूलो हिस्सा हुने भएकाले मूल्यवृद्धि हुँदा भाडा समायोजन गर्नु अपरिहार्य भएको बताएका छन्। विशेषगरी बुद्ध एयर, यति एयरलाइन्स लगायतका आन्तरिक उडान कम्पनीहरूले इन्धन महँगिएपछि टिकट मूल्य बढाउन बाध्य भएको जानकारी दिएका छन्। अन्तर्राष्ट्रिय उडानमा समेत ‘फ्युल सरचार्ज’ बढाइएको छ, जसले विदेश यात्रा गर्ने नेपाली तथा पर्यटकहरूलाई थप खर्चिलो बनाएको छ।

यस मूल्यवृद्धिको प्रभाव केवल यात्रुहरूमा मात्र सीमित छैन। पर्यटन उद्योगमा समेत यसको नकारात्मक असर देखिन थालेको छ। नेपाल भ्रमण गर्न आउने विदेशी पर्यटकहरूले उच्च हवाई भाडाका कारण आफ्नो यात्रा योजना परिवर्तन गर्न सक्ने सम्भावना रहेको पर्यटन व्यवसायीहरू बताउँछन्। विशेषगरी ट्रेकिङ र पर्वतारोहणका लागि आउने पर्यटकहरूका लागि आन्तरिक हवाई यात्रा महत्त्वपूर्ण हुने भएकाले भाडा वृद्धि ठूलो चुनौती बन्न सक्छ।

त्यस्तै, दुर्गम क्षेत्रका नागरिकहरू पनि यसबाट प्रभावित भएका छन्। सडक पहुँच नभएका वा सीमित भएका ठाउँहरूमा हवाई सेवा नै प्रमुख यातायातको माध्यम भएकाले टिकट महँगिँदा दैनिक जीवनमा थप कठिनाइ सिर्जना भएको छ। बिरामीको आकस्मिक उद्धार, आपतकालीन सेवा तथा आवश्यक आपूर्तिमा समेत यसको असर पर्ने देखिएको छ।

सरकारले भने मूल्य नियन्त्रण र सहजता कायम राख्न विभिन्न विकल्पहरूबारे अध्ययन गरिरहेको जनाएको छ। केही विज्ञहरूले दीर्घकालीन समाधानका रूपमा वैकल्पिक ऊर्जा स्रोत, स्वदेशमै इन्धन भण्डारण क्षमता वृद्धि तथा उड्डयन क्षेत्रमा दक्ष व्यवस्थापन आवश्यक रहेको सुझाव दिएका छन्।

समग्रमा, इन्धन मूल्यवृद्धिले हवाई भाडा बढाउनु मात्र होइन, नेपालको पर्यटन, अर्थतन्त्र र जनजीवनमा व्यापक प्रभाव पारिरहेको देखिन्छ। यदि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य स्थिर नभएमा आगामी दिनहरूमा अझै भाडा वृद्धि हुने सम्भावना रहेको छ, जसले यात्रु र व्यवसायी दुवैलाई थप चुनौतीमा पार्न सक्छ।