२७ चैत्र २०८२, शुक्रबार ०८:२७ बुधवार साप्ताहिक, नयाँबानेश्वर, काठमाण्डौं

आर्थिक वृद्धि सुस्त हुने प्रक्षेपण : विश्व बैंक

काठमाडौं । विश्व बैंकले चालु आर्थिक वर्षमा नेपालको आर्थिक वृद्धि दर अपेक्षाभन्दा कम रहने प्रक्षेपण सार्वजनिक गरेसँगै सरकारमाथि आर्थिक सुधारका लागि दबाब बढेको छ। पछिल्लो विश्लेषणअनुसार मध्यपूर्वमा बढ्दो भू–राजनीतिक तनाव, ऊर्जा आयातमा भएको वृद्धि तथा आन्तरिक उत्पादन कमजोर रहँदा नेपालको अर्थतन्त्र अपेक्षित गतिमा अघि बढ्न नसक्ने संकेत देखिएको हो। यसले रोजगारी सिर्जना, औद्योगिक विस्तार र समग्र आर्थिक स्थायित्वमा प्रत्यक्ष असर पार्ने देखिन्छ।

विशेष गरी इन्धन आयातमा निर्भरता उच्च भएका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा हुने उतारचढावले नेपालको व्यापार घाटा अझै बढाएको छ। ऊर्जा क्षेत्रमा आत्मनिर्भर बन्न नसक्दा विदेशी मुद्राको दबाब बढिरहेको छ भने उत्पादनमुखी क्षेत्रहरू अपेक्षित रूपमा विस्तार हुन सकेका छैनन्। उद्योग, कृषि तथा निर्यातमुखी क्षेत्र कमजोर हुँदा आर्थिक वृद्धि दर सुस्त बन्ने जोखिम बढेको अर्थविद्हरू बताउँछन्।

यस्तै, आन्तरिक रूपमा पनि लगानीमैत्री वातावरणको अभाव, नीतिगत अस्थिरता तथा पूर्वाधार विकासमा ढिलाइले निजी क्षेत्रको आत्मविश्वास घटाएको छ। बैंकिङ क्षेत्रमा तरलता सुधार भए पनि कर्जा प्रवाह प्रभावकारी रूपमा उत्पादनशील क्षेत्रमा जान नसकेको गुनासो बढ्दो छ। यसले गर्दा अर्थतन्त्रमा चलायमानता आउन नसकेको विश्लेषण गरिएको छ।

विज्ञहरूले सरकारलाई तत्काल उत्पादन वृद्धि, निर्यात प्रवर्द्धन र रोजगारी सिर्जना गर्ने क्षेत्रमा विशेष ध्यान दिन सुझाव दिएका छन्। विशेष गरी कृषि आधुनिकीकरण, साना तथा मझौला उद्योग प्रवर्द्धन, पर्यटन क्षेत्रको पुनरुत्थान र ऊर्जा क्षेत्रमा लगानी विस्तारलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने उनीहरूको धारणा छ। साथै, नीतिगत स्थिरता र पारदर्शिता कायम गर्न सके मात्र निजी क्षेत्रलाई आकर्षित गर्न सकिने उनीहरू बताउँछन्।

सरकारले भने आर्थिक चुनौतीहरूलाई स्वीकार गर्दै सुधारका लागि विभिन्न कार्यक्रम अघि बढाइरहेको जनाएको छ। तर तत्काल प्रभावकारी नतिजा नआए अर्थतन्त्र अझै दबाबमा पर्न सक्ने चेतावनी दिइएको छ। समग्रमा, वर्तमान परिस्थितिले नेपाललाई दीर्घकालीन आर्थिक रणनीति पुनरावलोकन गर्न बाध्य बनाएको देखिन्छ।