८ जेष्ठ २०८३, शुक्रबार ०६:३७ बुधवार साप्ताहिक, नयाँबानेश्वर, काठमाण्डौं

बैंकिङ प्रणालीबाट एक खर्ब रुपैयाँ तान्दै नेपाल राष्ट्र बैंक, तरलता व्यवस्थापन

काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट एक खर्ब रुपैयाँ निक्षेप संकलन गर्ने घोषणा गरेको छ। केन्द्रीय बैंकले बिहीबार सूचना जारी गर्दै बोलकबोल प्रक्रियामार्फत उक्त रकम संकलन गर्न लागिएको जनाएको हो।

राष्ट्र बैंकका अनसार संकलित रकम एकसट्ठी दिनका लागि राखिनेछ। बोलकबोल प्रक्रिया जेठ ८ गते दिउँसो तीन बजे अनलाइन प्रणालीमार्फत सञ्चालन हुनेछ। निक्षेपमा प्रदान गरिने ब्याजदर बोलकबोलकै आधारमा तय गरिने जनाइएको छ। सहभागी बैंक तथा वित्तीय संस्थाले आफूले राख्न चाहेको रकम र प्रस्तावित ब्याजदर उल्लेख गर्नुपर्नेछ।

बोलकबोलमा सहभागी हुन न्यूनतम दस करोड रुपैयाँ प्रस्ताव गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ भने अधिकतम सीमा पाँच करोड रुपैयाँका दरले कुल निष्कासन रकमभित्र रहने गरी तोकिएको छ। एउटै संस्थाले कुल तोकिएको सीमाभित्र रहेर एकभन्दा बढी प्रस्ताव पेश गर्न सक्ने राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।

यस प्रक्रियामा राष्ट्र बैंकबाट इजाजत प्राप्त “क”, “ख” र “ग” वर्गका बैंक तथा वित्तीय संस्थाले मात्र सहभागिता जनाउन पाउनेछन्। संकलित निक्षेपको साँवा तथा ब्याज साउन ६ गते फिर्ता गरिनेछ।

राष्ट्र बैंकले स्वीकृत भएका प्रस्तावको रकम सम्बन्धित संस्थाको खाताबाट सिधै कट्टा गरी केन्द्रीय बैंकमा छुट्टै खातामा राखिने जानकारी दिएको छ। तोकिएको दिन खातामा पर्याप्त मौज्दात नराख्ने संस्थालाई भविष्यका यस्ता प्रक्रियामा सहभागी हुन रोक लगाउन सकिने चेतावनी समेत दिइएको छ।

केन्द्रीय बैंकका अनुसार यसरी राखिएको रकम नगद मौज्दात अनुपातमा गणना हुने छैन। तर अन्य तरलता सम्बन्धी मापनमा भने समावेश गरिनेछ। निक्षेपको अवधि पूरा हुनुअघि रकम फिर्ता लिन नपाइने राष्ट्र बैंकले स्पष्ट पारेको छ।

बैंकिङ प्रणालीमा अधिक तरलता बढिरहेका बेला बजारबाट रकम तानेर सन्तुलन कायम गर्ने उद्देश्यले राष्ट्र बैंकले नियमित रूपमा यस्तो प्रक्रिया अपनाउँदै आएको छ। वित्तीय प्रणालीमा उपलब्ध अतिरिक्त रकम नियन्त्रण गरेर ब्याजदर तथा कर्जा प्रवाहलाई सन्तुलित राख्न यो कदमलाई महत्त्वपूर्ण मानिएको छ।