४ बैशाख २०८३, शुक्रबार ०८:४७ बुधवार साप्ताहिक, नयाँबानेश्वर, काठमाण्डौं

सिद्धबाबा सुरुङ मार्ग: तीव्र गतिमा निर्माण, सुरक्षित यात्राको नयाँ युगतर्फ

बुटवल/पाल्पा — सिद्धार्थ राजमार्ग अन्तर्गतको अत्यन्त महत्वाकांक्षी सिद्धबाबा सुरुङ मार्ग आयोजना अहिले निर्माणको उन्नत चरणमा पुगेको छ। हालसम्म यसको भौतिक प्रगति करिब ६० प्रतिशत र वित्तीय प्रगति ५१ प्रतिशत पुगेको छ, जसले आयोजना निर्धारित समयमै सम्पन्न हुने संकेत दिएको छ।

आयोजना प्रमुख नवराज बास्तोलाका अनुसार सुरुङको ‘ब्रेकथ्रु’ सम्पन्न भएपछि कामको गति उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। अब संरचनात्मक तथा प्राविधिक कामहरू एकसाथ तीव्र रूपमा अगाडि बढिरहेका छन्। सुरुङ मार्गभित्र अहिले अधिकांश आधारभूत निर्माण कार्य सम्पन्न भइसकेको छ।

• भुइँ ढलान (इन्भर्ट) को काम पूर्ण रूपमा सकिएको छ
• भित्ताहरूमा लेपन (लाइनिङ) गरेर मजबुत बनाइएको छ
• दुवै किनारमा नाली निर्माणको आधार तयार गरिएको छ
• हालसम्म १५२० मिटर लाइनिङ कार्य सम्पन्न भइसकेको छ
• तीनवटै बाइपास सुरुङमा एकैसाथ काम भइरहेको छ

यी कामहरू सम्पन्न भएसँगै अब सुरुङभित्रको सडक निर्माण, उपकरण जडान र अन्तिम परिष्करणतर्फ काम केन्द्रित गरिएको छ। आयोजनाले आगामी साउन अन्तिमसम्म सुरुङभित्र सडक निर्माण पूरा गर्ने लक्ष्य लिएको छ। सुरुङभित्रको काम सकिएपछि बाहिरी संरचना, प्रवेशद्वार र सुरक्षा प्रणालीको काम सम्पन्न गरिनेछ,  आयोजना प्रमुख बास्तोलाका अनुसार आगामी दसैँसम्म सवारी साधन सञ्चालन गर्न मिल्ने गरी तयारी भइरहेको छ। यसले वर्षौंदेखि जोखिमपूर्ण मानिएको सिद्धबाबा खण्डमा यात्रा गर्ने यात्रुहरूलाई ठूलो राहत दिनेछ। यस परियोजना निर्माणको जिम्मा चाइना स्टेट कन्स्ट्रक्सन इन्जिनियरिङ कर्पोरेसन लाई दिइएको छ।

• ठेक्का रकम: ७ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँ
• सम्पन्न गर्ने समयसीमा: २०८३ चैत
• निर्माणपछि ५ वर्षसम्म मर्मत सम्भार गर्ने जिम्मेवारी पनि सोही कम्पनीको

यसले आयोजनाको दीर्घकालीन गुणस्तर सुनिश्चित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। सुरुङ मार्ग सञ्चालनमा आएपछि यसको निगरानी अत्याधुनिक प्रविधिबाट गरिनेछ। सुरुङका उत्तर र दक्षिण प्रवेशद्वारमा कन्ट्रोल भवन निर्माण भइरहेका छन्, जहाँबाट:

• सवारी आवागमनको अवस्था
• दुर्घटना भए/नभएको जानकारी
• हावाको गुणस्तर र गति
• ध्वनि तथा प्रदूषणको स्तर

सबै कुरा कम्प्युटर प्रणालीमार्फत प्रत्यक्ष अवलोकन गर्न सकिनेछ। यसले आकस्मिक अवस्थाको व्यवस्थापन छिटो र प्रभावकारी बनाउनेछ। आवश्यक उपकरणहरू जस्तै:

• भेन्टिलेसन प्रणाली
• अग्नि नियन्त्रण उपकरण
• विद्युत् जडान प्रणाली

केही नेपाल आइपुगेका छन् भने बाँकी सामग्री केरुङ नाका हुँदै ल्याउने क्रममा छन्। भन्सार प्रक्रिया ढिलो हुने भएकाले छिटो ल्याउन कूटनीतिक पहल भइरहेको जनाइएको छ। सिद्धबाबा क्षेत्र सधैं पहिरो र ढुङ्गा खस्ने जोखिमका कारण कुख्यात छ। यसलाई स्थायी रूपमा समाधान गर्न परियोजनाले विशेष उपायहरू अपनाउने भएको छ:

• करिब ४० मिटर उचाइमा ढुङ्गा अड्याउने संरचना निर्माण
• माथिबाट खस्ने ढुङ्गा रोक्न रकनेट जडान
• सडक किनारमा सुरक्षात्मक संरचना विस्तार

यसले भविष्यमा सडक बन्द हुने समस्या उल्लेखनीय रूपमा घटाउने विश्वास गरिएको छ। सुरुङ मार्गको संरचनात्मक विशेषता

• कुल लम्बाइ: १,१२६ मिटर
• चौडाइ: करिब १०.५ मिटर (दुई लेन)
• उचाइ: करिब ७ मिटर

यो सुरुङ नेपालकै आधुनिक र सुरक्षित सडक पूर्वाधारमध्ये एक बन्ने अपेक्षा गरिएको छ। हाल पाल्पाको दोभानदेखि बुटवलसम्मको यात्रा सधैं जोखिमपूर्ण मानिन्छ।

• हिउँदमा ढुङ्गा खस्ने खतरा
• वर्षामा पहिरोले सडक अवरुद्ध हुने समस्या

सुरुङ मार्ग सञ्चालनमा आएपछि यी जोखिमहरू न्यून भई यात्रुहरूले सुरक्षित, सहज र समय बचत हुने यात्रा अनुभव गर्नेछन्। सिद्धबाबा सुरुङ मार्ग केवल एउटा सडक आयोजना मात्र नभई आर्थिक, सामाजिक र यातायात प्रणाली सुधारको आधारस्तम्भ बन्ने अपेक्षा गरिएको छ।

यसले बुटवल–पाल्पा खण्डमा मात्र नभई समग्र पश्चिम नेपालको आवागमन प्रणालीलाई नयाँ स्तरमा पुर्‍याउने विश्वास गरिएको छ।