५ जेष्ठ २०८३, मंगलवार ०९:१२ बुधवार साप्ताहिक, नयाँबानेश्वर, काठमाण्डौं

गर्मीसँगै नेपालमा विद्युत् खपत नयाँ रेकर्डमा, निजी क्षेत्र बने मुख्य आधार

काठमाडौं । देशभर बढ्दो गर्मीका कारण विद्युत् खपत उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका अनुसार सोमबार नेपालको विद्युत् माग हालसम्मकै उच्च विन्दुमा पुगेको छ ।

प्राधिकरणले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार सोमबार देशको कुल पिक डिमाण्ड २ हजार ३८० मेगावाट पुगेको हो । त्यसमध्ये राष्ट्रिय प्रणालीभित्रको पिक डिमाण्ड २ हजार १७० मेगावाट रहेको छ ।

दिनभरको कुल विद्युत् खपत ५२ हजार ३५१ मेगावाट-घण्टा पुगेको प्राधिकरणले जनाएको छ । यसमध्ये ४६ हजार ३४ मेगावाट-घण्टा विद्युत् राष्ट्रिय प्रणालीभित्रै उपभोग भएको छ ।

हाल नेपालको विद्युत् आपूर्तिमा निजी क्षेत्रको प्रभाव सबैभन्दा बढी देखिएको छ । स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादक कम्पनीहरूले मात्रै २७ हजार ९९९ मेगावाट-घण्टा विद्युत् प्रणालीमा जोडेका छन् । यो कुल आपूर्तिको करिब ५८ प्रतिशत हिस्सा हो ।

यस्तै, नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका आफ्नै आयोजना तथा सहायक कम्पनीहरूले पनि महत्वपूर्ण योगदान दिएका छन् । प्राधिकरणका आयोजनाबाट ८ हजार ७५८ मेगावाट-घण्टा र सहायक कम्पनीमार्फत ११ हजार ४२७ मेगावाट-घण्टा विद्युत् आपूर्ति भएको छ ।

सुख्खायामका कारण नदीमा पानीको बहाव घट्दा जलविद्युत् उत्पादनमा केही दबाब परेको छ । तर भारतसँगको विद्युत् आयात–निर्यात व्यवस्थापनले प्रणालीलाई सन्तुलनमा राख्न सहयोग गरिरहेको छ । सोमबार नेपालले ४ हजार १०१ मेगावाट-घण्टा विद्युत् आयात गर्दा ६ हजार ३१७ मेगावाट-घण्टा विद्युत् निर्यात समेत गरेको छ ।

पछिल्ला वर्षहरूमा ऊर्जा क्षेत्रमा निजी क्षेत्रको लगानी तीव्र रूपमा बढ्दै गएको छ । अहिलेको तथ्यांकले नेपालको विद्युत् प्रणालीमा निजी क्षेत्र निर्णायक शक्तिका रूपमा स्थापित हुँदै गएको संकेत गरेको छ ।

विशेषगरी अत्यधिक गर्मीका कारण एसी, पंखा, फ्रिज लगायत घरायसी उपकरणको प्रयोग बढेको छ । औद्योगिक क्षेत्रमा विद्युत् माग बढ्नुका साथै विद्युतीय सवारी साधन चार्जिङको विस्तारले पनि खपत उकालो लागेको प्राधिकरण स्रोतको भनाइ छ । साँझको समयमा भने प्रणालीमा सबैभन्दा बढी चाप पर्ने गरेको छ ।

यद्यपि बढ्दो मागका बीच पनि हालसम्म देशमा लोडसेडिङको अवस्था नरहेको प्राधिकरणले जनाएको छ । आन्तरिक उत्पादन, सीमा पार विद्युत् व्यापार र प्रसारण प्रणाली व्यवस्थापनमार्फत नियमित विद्युत् आपूर्ति कायम राखिएको बताइएको छ ।