२७ कार्तिक २०७६, बुधबार ०६:५२ बुधवार साप्ताहिक, नयाँबानेश्वर, काठमाण्डौं

उमेर नाघे पनि कुर्सीमै ढलीमली
काठमाडौं । उमेर हद नाघिसक्दा पनि औद्योगिक क्षेत्र व्यवस्थापन लिमिटेडका महाप्रबन्धक सुवास सिटौला गैरकानुनी रूपमा पदमा टाँसिइरहेका छन् । उनको हठका कारण देशमा कानुन नै छैन कि भन्ने देखिएको छ ।
१० महिनाअघि लिमिटेडको महाप्रबन्धकमा नियुक्ति पाएका सिटौलाको उमेर अहिले ६५ वर्ष पुगिसकेको छ । कानुनअनुसारै उनको उमेरको हद नाघिसकेको छ । सार्वजनिक संस्थान निर्देशन बोर्ड (गठन तथा कार्यसञ्चालन आदेश–२०६९) अनुरूप उनले नियुक्ति पाएका थिए । उक्त आदेशबमोजिम लिमिटेडको महाप्रबन्धकमा खुला प्रतिस्पर्धाद्वारा नियुक्ति गर्न २०७० जेठ २३ गते अर्थ मन्त्रालयले सूचना जारी गरेको थियो । सूचना निस्किएपछि धेरैले आवेदन दिए पनि सिटौला, सुशील कोइराला र शिवहरि श्रेष्ठको नाम निस्किएको थियो । लिमिटेडकै पूर्वकर्मचारी सिटौलाले २०६९ असोज २८ गते ५८ वर्ष उमेर पुगेर अवकाश पाइसकेका हुँदा उनले महाप्रबन्धकका लागि उमेरको हद बाँकी रहेको हुँदा आवेदन दिएका थिए ।
त्यतिबेला सिटौला, कोइराला र श्रेष्ठको नाम निस्किए पनि लिमिटेडको महाप्रबन्धकको नियुक्ति नहुँदै कोइराला गोरखापत्र संस्थानको महाप्रबन्धक र श्रेष्ठचाहिँ नेपाल खाद्य संस्थानको महाप्रबन्धकमा नियुक्त भए । बोर्डको आदेशअनुरूप तीनजनामध्येबाट महाप्रबन्धक छान्नुपर्नेमा सिटौला एक्लो भएपछि तत्कालीन मुख्यसचिव लीलामणि पौडेलले तीनजनाको सिफारिस नभएको भन्दै नियुक्ति रोकेका थिए ।
त्यसपछि भने सिटौलाले सर्वोच्च अदालतमा २०७१ भदौ १६ गते रिट दायर गरे । उनले अदालतमा ‘महाप्रबन्धकमा मेरो सिफारिस भए पनि नियुक्ति दिइएन, नियुक्ति पाऊँ’ भनी रिट दायर गरेका थिए । सर्वोच्च अदालतले २०७४ असार २५ गते ‘सिटौलालाई नियुक्ति दिनू’ भनेर आदेश दियो । सर्वोच्चले आदेश दिँदा बोर्डको आदेश–२०६९ को दफा १३ को उपदफा ३ टेकेर निर्णय गरेको थयो । सर्वोच्चले आदेश दिएपछि मन्त्रिपरिषद्ले २०७५ माघ २५ गते सिटौलालाई नियुक्ति गरेको थियो ।
तर, मन्त्रिपरिषद्ले अदालतको आदेश भन्दै सिटौलालाई नियुक्ति दिए पनि बोर्डको आदेशविपरीत उनी नियुक्त भएका थिए । आदेश–२०६९ को दफा १२ को उपदफा ७ (ख) मा स्पष्ट रूपमा लेखिएको छ, ‘३० वर्ष उमेर पूरा नभएको वा ६० वर्ष उमेर पूरा भएको व्यक्ति उम्मेदवार हुन अयोग्य मानिनेछ ।’ सिटौला ६० वर्ष त २०७१ असोज २८ गते नै पुगिसकेका थिए । ६० वर्ष पुग्नुभन्दा केही दिनअघि २०७१ भदौ १६ गते उनले सर्वाेच्चमा मुद्दा दायर गरेका थिए । २०७४ सालमा सर्वोच्चले फैसला गर्दा सिटौलाको उमेर ६४ वर्ष पुगिसकेको थियो ।
उमेर हद नाघ्दासमेत पदमा बसिरहेपछि लिमिटेडका अध्यक्ष नन्दकिशोर बस्नेतले सिटौलालाई उमेर हदको सूचना दिएर जिम्मेवारीबाट हट्न सुझाव दिएका थिए । तर, सिटौलाले पद छाड्ने कुनै संकेत देखाएनन् । उनी अहिले ‘आफूलाई अर्थ मन्त्रालयअन्तर्गतको सार्वजनिक संस्थान बोर्डले नियुक्त गरेको हुँदा सो मन्त्रालयले पद छाड्नु भन्ने पत्र नपठाएसम्म पद नछाड्ने’ जिकिर गर्दै आएका छन् । सिटौलालाई अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडाको प्रस्तावमा नियुक्ति दिइएको थियो ।
कानुनलाई समेत बेवास्ता गर्दै उमेर नाघिसक्दा पनि पदमै रहिरहने सिटौलाको हठका कारण उनलाई अख्तियार लाग्नेसमेत बताइन्छ । उमेर हद नाघिसक्दा पनि पदमा रहेर काम गरिरहेका सिटौलाले अख्तियार दुरूपयोग गरेको हुँदा उनलाई अख्तियारले कारबाहीको प्रक्रिया अघि बढाउने सम्भावनासमेत बढेको छ । यदि अख्तियारले कारबाही प्रक्रिया अघि बढायो भने उनले अहिलेसम्म खाईपाई आएका तलबसुविधाको क्षतिपूर्ति तिर्नुपर्ने बताइन्छ ।