२० श्रावण २०७२, बुधबार ०७:५७ बुधवार साप्ताहिक, नयाँबानेश्वर, काठमाण्डौं

सीमांकनमा मध्यमार्गी प्रस्ताव

काठमाडौं । मधेसी दलहरूलाई कुनै हालतमा पनि पूर्वका तीन र पश्चिमका दुई जिल्ला चाहिने अनि केपी ओली र कृष्ण सिटौलाले पूर्व र शेरबहादुर देउवा र भीम रावलले पश्चिममा कुनै हालतमा छोड्न नसक्ने । यस्तो अवस्थामा एमाले वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपालले कांग्रेस र एमाओवादी सम्मिलित बैठकमा नयाँ प्रस्ताव राख्दै भने– ‘यसरी गयो भने सबैको जित हुन्छ ।’गत शुक्रबार बालुवाटारमा आयोजित चार दलको बैठकमा पूर्वप्रधानमन्त्री नेपालले राखेको प्रस्तावलाई कसैले नराम्रो पनि भन्न सकेनन्, राम्रो भनेर त्यसमा छलफल पनि चलेन । सत्ता समीकरणको गाँठो नफुकेसम्म संविधानका कुरा पनि मिल्न मुस्किल रहेको बेला उनले ल्याएको प्रस्ताव दुवैथरीका लागि ‘विन–विन’ हुने स्थिति चाहिँ छ । पूर्वका झापा, मोरङ र सुनसरीलाई पहाडी र तराई दुवै प्रदेशतिर नमिसाउने उनको प्रस्ताव छ । जनसंख्याका दृष्टिले पनि निकै ठूला यी जिल्लालाई आधार बनाएर उदयपुरसम्मको छुट्टै प्रदेश बनाउने उनको प्रस्ताव छ । सकिन्छ भने सिन्धुलीसम्म मिसाएर उक्त प्रदेश बनाएमा भौगोलिक र जनसांख्यिक दुवै दृष्टिले सन्तुलित हुने उनको धारणा छ । त्यसो भएमा पहाडी र मधेसी समुदायको उपस्थिति आधा–आधा हुन्छ ।
त्यस्तै, पर्सादेखि जनकपुरसम्मको अर्को प्रदेशमा
पनि भूगोल र जनसंख्या दुवैका दृष्टिले सन्तुलन कायम हुने उनको हिसाब छ । मकवानपुरसमेत मिसाएमा त्यहाँ मधेसी जनसंख्या ५५ प्रतिशतको हाराहारीमा हुन्छ । त्यस्तो भएमा कसैलाई पनि हेपिनुपर्ने अवस्था नरहने उनको तर्क छ । पश्चिमका हकमा चाहिँ कैलालीको समथर भागलाई बाँके–बर्दियासँग मिलाएर प्रदेश निर्माण गर्न सकिने उनको भनाइ थियो ।
आफ्नै पार्टीका नेताहरूले समेत अरू सबै सहमति हुँदा पनि पाँच जिल्लामा विवाद झिकेकोमा मन नपराइरहेका वरिष्ठ नेता नेपालले सबका सामु बालुवाटारमा भनिदिए– ‘पूर्वमा केपी र सिटौलाजी अनि पश्चिममा शेरबहादुरजी र भीमजीले अलि मन फराकिलो बनाउने हो भने सहमति बन्छ । तपाईंहरूले आफ्नो निर्वाचन क्षेत्र मात्रै हेरेर हुन्छ ?’ छेउमा बसेका भीम रावल मुसुमुसु हाँस्दै थिए भने अरूले पनि खास मुख खोलेनन् । एमाओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले चाहिँ छलफलका लागि यो पनि एउटा विकल्प हुन सक्छ भनेका थिए ।
स्रोतका अनुसार, सहमतिका लागि त्यही वरिपरि रहेर नेताहरूले छलफल गरिरहेका छन् । तर, एमालेका तर्फबाट वार्तामा सहभागी उपाध्यक्ष भीम रावलले भने १६ बुँदे सहमति गर्दा नै सीमांकनका बारेमा पछि छलफल हुने भनिएकाले त्यसमा छलफल नै नभएको दाबी गरे । उनले भने– ‘अहिले त्यसमा किन छलफल गर्नु ? १६ बुँदेमै प्रस्ट छ त ।’उता, एमाले अध्यक्ष केपी ओलीले चाहिँ सीमांकनसमेत टुंग्याएर साउनभित्रै संविधान जारी गर्ने घोषणा गरेका छन् । सोमबार एक कार्यक्रममा बोल्दै उनले भने– ‘सीमांकनलाई खुब ठूलो विषय बनाइएको छ । हामी त्यसलाई पनि टुंग्याएर साउनभित्रै संविधान जारी गर्छौंंं ।’