२५ आश्विन २०७४, बुधबार ०९:२८ बुधवार साप्ताहिक, नयाँबानेश्वर, काठमाण्डौं

महँगा आयोजनाचाहिँ चिलिमेको भागमा

काठमाडौं । केही वर्षपूर्व पूर्वाधारका हिसाबले निर्माण कार्य चाँडै सकिने अरुण (चौथो) दिन अस्वीकार गरेको ऊर्जा मन्त्रालयले चिलिमे जलविद्युत् कम्पनीलाई ५ सय ८५ मेगावाट क्षमताको दुई आयोजनाको अनुमतिपत्र भने दिएको छ । चिलिमेले अनुमतिपत्र पाएको बूढीगण्डकी प्रोक र सेती नदी तेस्रो जलविद्युत् आयोजना निर्माणका हिसाबले अरू आयोजनाभन्दा महँगोसमेत पर्ने देखिएको छ ।

केही दिनअघि मात्रै ऊर्जा मन्त्रालयले ४ सय २० मेगावाट क्षमताको बूढीगण्डकी प्रोक जलविद्युत् आयोजना र १ सय ६५ मेगावाट क्षमताको सेती जलविद्युत् आयोजनाको लाइसेन्स दिएको छ । यी आयोजनामा बूढीगण्डकी गोरखा र सेती नदी तेस्रो बझाङ जिल्लामा पर्दछ । तर, यी दुवै आयोजनाको अध्ययन अनुमति चिलिमेलाई दिए पनि अरू आयोजनाभन्दा जटिल र महँगो पर्ने देखिएको छ । किनकि, यी दुवै आयोजनाको पूर्वाधार निर्माणमा सहजता नरहेको बताइन्छ ।

गोरखा जिल्लामा पर्ने बूढीगण्डकी प्रोकको प्रसारण लाइन नै ९० किलोमिटर निर्माण गर्नुुपर्ने बताइन्छ । उक्त आयोजनास्थलमा पुग्ने सडक ४० किलोमिटर बनाउनुपर्ने हुन्छ । सेती नदी तेस्रोको त प्रसारण लाइन कहाँ जोड्ने भन्ने नै टुंगो छैन । तर, नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको ५१ प्रतिशत सेयर रहेको चिलिमेले यसअघि पनि केही आयोजना समयमै निर्माण गरेको हुँदा यी दुई आयोजनालाई पनि अघि बढाउने गरी अध्ययन अनुमति लिएको हो । यी दुई आयोजना निर्माण गर्न चिलिमेले फरकफरक कम्पनी बनाएर कार्य अघि बढाउने बताएको छ ।

पूर्वाधारका हिसाबले शून्य रहेको बूढीगण्डकी प्रोक र सेती नदी तेस्रोको अनुमतिपत्र चिलिमेले पाए पनि अरुण चौथो जलविद्युत् आयोजना निर्माणका लागि केही वर्षअघि अनुमति माग्दा भने ऊर्जा मन्त्रालयले निर्माण अनुमति दिन अस्वीकार गरेको थियो । २ सय ६४ मेगावाट क्षमताको अरुण चौथोको आयोजनास्थलसम्म प्रसारण लाइन र सडकसमेत पुगिसकेको हुँदा निर्माण कार्य चाँडै सम्पन्न हुने भएकाले चिलिमेले मन्त्रालयसँग अनुमति मागेको थियो । तर, तत्कालीन ऊर्जामन्त्री टोपबहादुर रायमाझीको कार्यकालमा चिलिमेले मन्त्रालयलाई पत्र लेखे पनि मन्त्रालयले सिधै अस्वीकार गरेको थियो ।